Википедия

Франсуа Виет

Франсуа́ Вие́т, сеньор де ля Биготьер (фр. François Viète, seigneur de la Bigotière; 1540 — 23 февраля1603) — французский математик, основоположник символической алгебры. Свои труды подписывал латинизированным именем «Франциск Виета» (Franciscus Vieta), поэтому иногда его называют «Виета». По образованию и основной профессии — юрист.

Франсуа Виет
фр. François Viète
image
Дата рождения 1540[…]
Место рождения Фонтене-ле-Конт (сейчас — департамент Вандея)
Дата смерти 23 февраля 1603(1603-02-23)
Место смерти
Страна
  • image Франция
Род деятельности математик, криптограф, практикующий юрист
Научная сфера Математика
Место работы
  • Антуанетта д’Обетерр[вд]
  • Генрих III
  • Генрих IV
Альма-матер Университет Пуатье
Учёная степень бакалавр права (1559)
Ученики Жак Алом[вд], Марин Геталдич, Жан де Богран[вд] и Александр Андерсон
Известен как создатель алгебры
Автограф image
image Медиафайлы на Викискладе

Биография

Родился в 1540 году в Фонтене-ле-Конт, во французской провинции Пуату. Отец Франсуа — прокурор. Учился сначала в местном францисканском монастыре, а затем — в университете Пуатье (как и его родственник, Барнабе Бриссон), где получил степень бакалавра (1560). С 19 лет занимался адвокатской практикой в родном городе. В 1567 году перешёл на государственную службу.

Около 1570 года подготовил «Математический Канон» — капитальный труд по тригонометрии, который издал в Париже в 1579 году. В 1571 году переехал в Париж, увлечение его математикой и известность Виета среди учёных Европы продолжали расти.

Благодаря связям матери и браку своей ученицы с принцем де Роганом, Виет сделал блестящую карьеру и стал советником сначала короля Генриха III, а после его убийства — Генриха IV. По поручению Генриха IV Виет сумел расшифровать переписку испанских агентов во Франции, за что был даже обвинён испанским королём Филиппом II в использовании чёрной магии.

Когда в результате придворных интриг Виет был на несколько лет отстранён от дел (1584—1588), он полностью посвятил себя математике. Изучил труды классиков (Кардано, Бомбелли, Стевина и др.). Итогом его размышлений стали несколько трудов, в которых Виет предложил новый язык «общей арифметики» — символический язык алгебры.

При жизни Виета была издана только часть его трудов. Главное своё сочинение — «Введение в аналитическое искусство» (1591) — он рассматривал как начало всеобъемлющего трактата, но продолжить не успел.

Сборник трудов Виета был издан посмертно (1646, Лейден) голландским математиком Ф. ван Схотеном.

Научная деятельность

Виет чётко представлял себе конечную цель — разработку нового языка, своего рода обобщённой арифметики, которая дала бы возможность проводить математические исследования с недостижимыми ранее глубиной и общностью:

Все математики знали, что под их алгеброй… были скрыты несравненные сокровища, но не умели их найти; задачи, которые они считали наиболее трудными, совершенно легко решаются десятками с помощью нашего искусства, представляющего поэтому самый верный путь для математических изысканий.

Виет всюду делит изложение на две части: общие законы и их конкретно-числовые реализации. То есть, он сначала решает задачи в общем виде, и только потом приводит числовые примеры. В общей части он обозначает буквами не только неизвестные, что уже встречалось ранее, но и все прочие параметры, для которых он придумал термин «коэффициенты» (буквально: содействующие). Виет использовал для этого только заглавные буквы — гласные для неизвестных, согласные для коэффициентов.

Виет свободно применяет разнообразные алгебраические преобразования — например, замену переменных или смену знака выражения при переносе его в другую часть уравнения. Это стоит отметить, принимая во внимание тогдашнее подозрительное отношение к отрицательным числам. Из знаков операций Виет использовал три: плюс, минус и черту дроби для деления; умножение обозначалось предлогом in. Вместо скобок он, как и другие математики XVI века, надчёркивал сверху выделяемое выражение. Показатели степени у Виета ещё записываются словесно.

Новая система позволила просто, ясно и компактно описать общие законы арифметики и алгоритмы. Символика Виета была сразу же оценена учёными разных стран, которые приступили к её совершенствованию. Среди непосредственных продолжателей дела создания символической алгебры можно назвать Хэрриота, Жирара и Отреда, практически современный вид алгебраический язык получил в XVII веке у Декарта.

Другие научные заслуги Виета:

  • Знаменитые «формулы Виета» для коэффициентов многочлена как функций его корней.
  • Новый тригонометрический метод решения неприводимого кубического уравнения. Виет применил его для решения древней задачи трисекции угла, которую свёл к кубическому уравнению.
  • Первый пример бесконечного произведения, формула Виета для приближения числа π:
image
  • Полное аналитическое изложение теории уравнений первых четырёх степеней.
  • Идея применения трансцендентных функций к решению алгебраических уравнений.
  • Оригинальный метод приближённого решения алгебраических уравнений.
  • Решение задачи Аполлония о построении круга, касающегося трёх данных объектов, каждый из которых является окружностью, прямой или точкой, в сочинении Apollonius Gallus (1600).

Память

В честь Франсуа Виета в 1935 г. назван кратер на видимой стороне Луны.

Труды

image
Посмертное издание трудов Виета (1646)
  • (1571) Francisci Vietœi universalium inspectionum ad canonem mathematicum liber singularis. Содержательный справочник по тригонометрии, в отличие от многих предшественников использует в таблицах десятичные, а не шестидесятиричные, числа. Издан за счёт автора.
  • (1579) Canonem mathematicum. Liber singularis.
  • (1591) Isagoge in artem analyticem isagoge. Tours, Mettayer.
  • Zeteticorum libri quinque. Tours, Mettayer, folio 24. Решение проблем диофантовой теории чисел.
  • Effectionum geometricarum canonica recensio. Sd, fol 7. Undated.
  • (1593) Vietae Supplementum geometriae. Tours Francisci, 21 fol.
  • (1593) Variorum de rebus responsorum mathematics liber VIII. Tours, Mettayer, 1593, 49 fol
  • (1594) Munimen adversus nova cyclometrica. Paris, Mettayer, in 4, 8 fol.
  • (1595) Ad mathematics problema quod omnibus totius orbis construendum proposuit Adrianus Romanus, Vietae responsum Francisci. Paris, Mettayer, in 4, 16 fol.
  • (1600) Numbers potestatum ad exegesim resolutioner. Paris, Le Clerc, 36 fol;.
  • (1600) Apollonius Gallus. Paris, Le Clerc, in 4, 13 fol.
  • (1602) Fontenaeensis libellorum supplicum Regia magistri in relatio Kalendarii Gregorian vere ad ecclesiasticos doctores exhibits Pontifici Maximi Clementi VIII. Anno Christi I600 jubilaeo. Paris, Mettayer, in 4, fol 40.
  • Francisci and Vietae adversus Christophorum Clavium expostulatio. Paris, Mettayer, in 4, 8 p. Полемика с Клавиусом
  • (1646) Francisci Vieta. Opera mathematica, in unum volumen congesta, ac recognita, opera atque studio Francisci Schooten, Leiden — посмертное издание трудов и писем Виета (Франс Ван Схотен),

Русские переводы

  • Франсуа Виет. Введение в аналитическое искусство // Историко-математические исследования. — М.: Янус-К, 2014. — № 50 (15). — С. 315—341.

См. также

Примечания

  1. various authors François Vieta (англ.) // The Catholic Encyclopedia: An International Work of Reference on the Constitution, Doctrine, Discipline, and History of the Catholic Church — New York City: D. Appleton & Company, 1913. — (Catholic Encyclopedia)
  2. Бобылев Д. Виет // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1892. — Т. VIа. — С. 616—617.
  3. Виет Франсуа // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. M. Ca. Vieta, François (англ.) // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York City, Cambridge: University Press, 1911. — Vol. 28. — P. 57—58.
  5. Jacques-Auguste de Thou. Histoire universelle, depuis 1543 jusqu’en 1607, tome 14, livre CXXIX, p. 162—166.
  6. Стиллвелл Д. Математика и её история. Москва-Ижевск: Институт компьютерных исследований, 2004, стр. 112.

Литература

  • Башмакова И. Г., Славутин Е. И. Исчисление треугольников Ф. Виета и исследование диофантовых уравнений. Историко-математические исследования, № 21 (1976), с. 78-101.
  • История математики под редакцией А. П. Юшкевича в трёх томах. Том 1: С древнейших времен до начала Нового времени. М.: Наука, 1970.
  • Никифоровский В. А. Из истории алгебры XVI-XVII вв. — М.: Наука, 1979. — С. 89—118. — 208 с. — (История науки и техники).
  • Розенфельд Б. А. Векторы и псевдовекторы Виета и их роль в создании аналитической геометрии. Историко-математические исследования, 21, 1976, c. 102—109.
  • Шаль. Исторический обзор происхождения и развития геометрических методов. Гл. 2, § 2-3. М., 1883.

Ссылки

  • Виет или Вьет, Франсуа // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Биография на to-name.ru.
  • Джон Дж. О’Коннор и Эдмунд Ф. Робертсон. Виет, Франсуа (англ.) — биография в архиве MacTutor(англ.)
  • Francois Viète: Father of Modern Algebraic Notation (англ.)

Википедия, чтение, книга, библиотека, поиск, нажмите, истории, книги, статьи, wikipedia, учить, информация, история, скачать, скачать бесплатно, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, картинка, музыка, песня, фильм, игра, игры, мобильный, телефон, Android, iOS, apple, мобильный телефон, Samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ПК, web, Сеть, компьютер, Информация о Франсуа Виет, Что такое Франсуа Виет? Что означает Франсуа Виет?

U etogo termina sushestvuyut i drugie znacheniya sm Viet Fransua Vie t senor de lya Bigoter fr Francois Viete seigneur de la Bigotiere 1540 23 fevralya1603 francuzskij matematik osnovopolozhnik simvolicheskoj algebry Svoi trudy podpisyval latinizirovannym imenem Francisk Vieta Franciscus Vieta poetomu inogda ego nazyvayut Vieta Po obrazovaniyu i osnovnoj professii yurist Fransua Vietfr Francois VieteData rozhdeniya 1540 Mesto rozhdeniya Fontene le Kont sejchas departament Vandeya Data smerti 23 fevralya 1603 1603 02 23 Mesto smerti Parizh Korolevstvo FranciyaStrana FranciyaRod deyatelnosti matematik kriptograf praktikuyushij yuristNauchnaya sfera MatematikaMesto raboty Antuanetta d Obeterr vd Genrih IIIGenrih IVAlma mater Universitet PuateUchyonaya stepen bakalavr prava 1559 Ucheniki Zhak Alom vd Marin Getaldich Zhan de Bogran vd i Aleksandr AndersonIzvesten kak sozdatel algebryAvtograf Mediafajly na VikiskladeBiografiyaRodilsya v 1540 godu v Fontene le Kont vo francuzskoj provincii Puatu Otec Fransua prokuror Uchilsya snachala v mestnom franciskanskom monastyre a zatem v universitete Puate kak i ego rodstvennik Barnabe Brisson gde poluchil stepen bakalavra 1560 S 19 let zanimalsya advokatskoj praktikoj v rodnom gorode V 1567 godu pereshyol na gosudarstvennuyu sluzhbu Okolo 1570 goda podgotovil Matematicheskij Kanon kapitalnyj trud po trigonometrii kotoryj izdal v Parizhe v 1579 godu V 1571 godu pereehal v Parizh uvlechenie ego matematikoj i izvestnost Vieta sredi uchyonyh Evropy prodolzhali rasti Blagodarya svyazyam materi i braku svoej uchenicy s princem de Roganom Viet sdelal blestyashuyu kareru i stal sovetnikom snachala korolya Genriha III a posle ego ubijstva Genriha IV Po porucheniyu Genriha IV Viet sumel rasshifrovat perepisku ispanskih agentov vo Francii za chto byl dazhe obvinyon ispanskim korolyom Filippom II v ispolzovanii chyornoj magii Kogda v rezultate pridvornyh intrig Viet byl na neskolko let otstranyon ot del 1584 1588 on polnostyu posvyatil sebya matematike Izuchil trudy klassikov Kardano Bombelli Stevina i dr Itogom ego razmyshlenij stali neskolko trudov v kotoryh Viet predlozhil novyj yazyk obshej arifmetiki simvolicheskij yazyk algebry Pri zhizni Vieta byla izdana tolko chast ego trudov Glavnoe svoyo sochinenie Vvedenie v analiticheskoe iskusstvo 1591 on rassmatrival kak nachalo vseobemlyushego traktata no prodolzhit ne uspel Sbornik trudov Vieta byl izdan posmertno 1646 Lejden gollandskim matematikom F van Shotenom Nauchnaya deyatelnostViet chyotko predstavlyal sebe konechnuyu cel razrabotku novogo yazyka svoego roda obobshyonnoj arifmetiki kotoraya dala by vozmozhnost provodit matematicheskie issledovaniya s nedostizhimymi ranee glubinoj i obshnostyu Vse matematiki znali chto pod ih algebroj byli skryty nesravnennye sokrovisha no ne umeli ih najti zadachi kotorye oni schitali naibolee trudnymi sovershenno legko reshayutsya desyatkami s pomoshyu nashego iskusstva predstavlyayushego poetomu samyj vernyj put dlya matematicheskih izyskanij Viet vsyudu delit izlozhenie na dve chasti obshie zakony i ih konkretno chislovye realizacii To est on snachala reshaet zadachi v obshem vide i tolko potom privodit chislovye primery V obshej chasti on oboznachaet bukvami ne tolko neizvestnye chto uzhe vstrechalos ranee no i vse prochie parametry dlya kotoryh on pridumal termin koefficienty bukvalno sodejstvuyushie Viet ispolzoval dlya etogo tolko zaglavnye bukvy glasnye dlya neizvestnyh soglasnye dlya koefficientov Viet svobodno primenyaet raznoobraznye algebraicheskie preobrazovaniya naprimer zamenu peremennyh ili smenu znaka vyrazheniya pri perenose ego v druguyu chast uravneniya Eto stoit otmetit prinimaya vo vnimanie togdashnee podozritelnoe otnoshenie k otricatelnym chislam Iz znakov operacij Viet ispolzoval tri plyus minus i chertu drobi dlya deleniya umnozhenie oboznachalos predlogom in Vmesto skobok on kak i drugie matematiki XVI veka nadchyorkival sverhu vydelyaemoe vyrazhenie Pokazateli stepeni u Vieta eshyo zapisyvayutsya slovesno Novaya sistema pozvolila prosto yasno i kompaktno opisat obshie zakony arifmetiki i algoritmy Simvolika Vieta byla srazu zhe ocenena uchyonymi raznyh stran kotorye pristupili k eyo sovershenstvovaniyu Sredi neposredstvennyh prodolzhatelej dela sozdaniya simvolicheskoj algebry mozhno nazvat Herriota Zhirara i Otreda prakticheski sovremennyj vid algebraicheskij yazyk poluchil v XVII veke u Dekarta Drugie nauchnye zaslugi Vieta Znamenitye formuly Vieta dlya koefficientov mnogochlena kak funkcij ego kornej Novyj trigonometricheskij metod resheniya neprivodimogo kubicheskogo uravneniya Viet primenil ego dlya resheniya drevnej zadachi trisekcii ugla kotoruyu svyol k kubicheskomu uravneniyu Pervyj primer beskonechnogo proizvedeniya formula Vieta dlya priblizheniya chisla p 2p 1212 121212 1212 1212 displaystyle frac 2 pi sqrt frac 1 2 sqrt frac 1 2 frac 1 2 sqrt frac 1 2 sqrt frac 1 2 frac 1 2 sqrt frac 1 2 frac 1 2 sqrt frac 1 2 cdots Polnoe analiticheskoe izlozhenie teorii uravnenij pervyh chetyryoh stepenej Ideya primeneniya transcendentnyh funkcij k resheniyu algebraicheskih uravnenij Originalnyj metod priblizhyonnogo resheniya algebraicheskih uravnenij Reshenie zadachi Apolloniya o postroenii kruga kasayushegosya tryoh dannyh obektov kazhdyj iz kotoryh yavlyaetsya okruzhnostyu pryamoj ili tochkoj v sochinenii Apollonius Gallus 1600 PamyatV chest Fransua Vieta v 1935 g nazvan krater na vidimoj storone Luny TrudyPosmertnoe izdanie trudov Vieta 1646 1571 Francisci Vietœi universalium inspectionum ad canonem mathematicum liber singularis Soderzhatelnyj spravochnik po trigonometrii v otlichie ot mnogih predshestvennikov ispolzuet v tablicah desyatichnye a ne shestidesyatirichnye chisla Izdan za schyot avtora 1579 Canonem mathematicum Liber singularis 1591 Isagoge in artem analyticem isagoge Tours Mettayer Zeteticorum libri quinque Tours Mettayer folio 24 Reshenie problem diofantovoj teorii chisel Effectionum geometricarum canonica recensio Sd fol 7 Undated 1593 Vietae Supplementum geometriae Tours Francisci 21 fol 1593 Variorum de rebus responsorum mathematics liber VIII Tours Mettayer 1593 49 fol 1594 Munimen adversus nova cyclometrica Paris Mettayer in 4 8 fol 1595 Ad mathematics problema quod omnibus totius orbis construendum proposuit Adrianus Romanus Vietae responsum Francisci Paris Mettayer in 4 16 fol 1600 Numbers potestatum ad exegesim resolutioner Paris Le Clerc 36 fol 1600 Apollonius Gallus Paris Le Clerc in 4 13 fol 1602 Fontenaeensis libellorum supplicum Regia magistri in relatio Kalendarii Gregorian vere ad ecclesiasticos doctores exhibits Pontifici Maximi Clementi VIII Anno Christi I600 jubilaeo Paris Mettayer in 4 fol 40 Francisci and Vietae adversus Christophorum Clavium expostulatio Paris Mettayer in 4 8 p Polemika s Klaviusom 1646 Francisci Vieta Opera mathematica in unum volumen congesta ac recognita opera atque studio Francisci Schooten Leiden posmertnoe izdanie trudov i pisem Vieta Frans Van Shoten Russkie perevody Fransua Viet Vvedenie v analiticheskoe iskusstvo Istoriko matematicheskie issledovaniya M Yanus K 2014 50 15 S 315 341 Sm takzheIstoriya matematicheskih oboznachenij Kvadratnoe uravnenie Trigonometricheskaya formula Vieta Formuly Vieta Elementarnaya algebraPrimechaniyavarious authors Francois Vieta angl The Catholic Encyclopedia An International Work of Reference on the Constitution Doctrine Discipline and History of the Catholic Church New York City D Appleton amp Company 1913 Catholic Encyclopedia Bobylev D Viet Enciklopedicheskij slovar SPb Brokgauz Efron 1892 T VIa S 616 617 Viet Fransua Bolshaya sovetskaya enciklopediya v 30 t 3 e izd M Sovetskaya enciklopediya 1969 M Ca Vieta Francois angl Encyclopaedia Britannica a dictionary of arts sciences literature and general information H Chisholm 11 New York City Cambridge University Press 1911 Vol 28 P 57 58 Jacques Auguste de Thou Histoire universelle depuis 1543 jusqu en 1607 tome 14 livre CXXIX p 162 166 Stillvell D Matematika i eyo istoriya Moskva Izhevsk Institut kompyuternyh issledovanij 2004 str 112 LiteraturaBashmakova I G Slavutin E I Ischislenie treugolnikov F Vieta i issledovanie diofantovyh uravnenij Istoriko matematicheskie issledovaniya 21 1976 s 78 101 Istoriya matematiki pod redakciej A P Yushkevicha v tryoh tomah Tom 1 S drevnejshih vremen do nachala Novogo vremeni M Nauka 1970 Nikiforovskij V A Iz istorii algebry XVI XVII vv M Nauka 1979 S 89 118 208 s Istoriya nauki i tehniki Rozenfeld B A Vektory i psevdovektory Vieta i ih rol v sozdanii analiticheskoj geometrii Istoriko matematicheskie issledovaniya 21 1976 c 102 109 Shal Istoricheskij obzor proishozhdeniya i razvitiya geometricheskih metodov Gl 2 2 3 M 1883 SsylkiViet ili Vet Fransua Enciklopedicheskij slovar Brokgauza i Efrona v 86 t 82 t i 4 dop SPb 1890 1907 Biografiya na to name ru Dzhon Dzh O Konnor i Edmund F Robertson Viet Fransua angl biografiya v arhive MacTutor angl Francois Viete Father of Modern Algebraic Notation angl V drugom yazykovom razdele est bolee polnaya statya Francois Viete fr Vy mozhete pomoch proektu rasshiriv tekushuyu statyu s pomoshyu perevoda

NiNa.Az

NiNa.Az - Абсолютно бесплатная система, которая делится для вас информацией и контентом 24 часа в сутки.
Взгляните
Закрыто