Википедия

Нилотские языки

Нилотские языки — семья в составе восточносуданских языков. Распространена на большой территории от Южного Судана до Танзании среди нилотских народов, в основном ведущих скотоводческий образ жизни. Делятся на три подгруппы: западную, восточную и южную.

Нилотские языки
Таксон семья
Статус общепризнана
Ареал Эфиопия, Южный Судан, Уганда, Кения, северная Танзания
Классификация
Категория Языки Африки

Нило-сахарская макросемья (гипотеза)

Восточно-суданская надсемья (гипотеза)
Языки кир-абба (гипотеза)
Состав
восточные, южные, западные нилотские языки
Коды языковой группы
ISO 639-2
ISO 639-5
image

Классификация

  • : туркана, , [англ.] (масайский, самбуру и т. п.) и др.
  • : , , покот (пэкот) и др.
  • : динка, луо (долуо), угандийский ланго, луво и др.

Фонетика

Фонетическая система этих языков включает 10 гласных — 5 напряжённых и 5 ненапряжённых. Противопоставление по признаку напряжённости — ненапряжённости ослаблено в языке нанди. В языке пакот долгие гласные противопоставлены кратким. В языке календжин, помимо долгих и кратких, имеются полудолгие гласные. Согласные артикуляционно делятся на лабиальные (дентальные), альвеолярные, альвео-палатальные и велярные (глоттализованные). Фонологическое различие между эксплозивами и имплозивами отмечается только в бари. В языке масаи обнаруживаются долгие, или сильные, согласные. Стечение согласных наблюдается редко. Тоны (высокий, средний и низкий) выполняют смыслоразличительную функцию также и на грамматическом уровне. Корневой слог маркирован ударением. Корневая морфема CVC в чистом виде почти не встречается, обычно сопровождается аффиксами.

Письменность

В период с 1920-е по 1950-е годы предпринимались попытки создания алфавитов для нилотских языков на основе латинской графики. В этот период возникла религиозная и учебная литература на отдельных нилотских языках, на языке луо выходили газеты. В 1960-е и 1970-е годы в ряде стран Северо-Восточной и Восточной Африки некоторые нилотские языки стали использоваться на средних и низших административных уровнях, в начальной школе, а также в радиовещании (Уганда, Заир).

Изучение

Исследование нилотских языков велось неравномерно. В середине XIX в. были опубликованы описания языков бари и масаи. В первой трети XX в. началось изучение других, но далеко не всех нилотских языков, тогда же был осуществлён сравнительный анализ этих языков (К. Майнхоф, Л. Омбюрже). Основы классификации нилотских языков заложены в 50-60 годы XX века работами Такера и Брайана. До того, как Джозеф Гринберг пересмотрел классификацию нило-сахарских языков, термин «нилотские языки» обозначал только те языки, которые ныне называются западными нилотскими, прочие две группы объединялись под общим термином «нило-хамитские языки» исходя из неверного предположения о связи этих языков с семито-хамитскими языками (устаревшее название афразийских языков).

Праязыки

Праязыки:

русский пра-зап.-нилотский пра-вост.-нилотский пра-юж.-нилотский
я *(ʔiy=)aː-(n/ɪ/) *(n=)a(-n/ɪ/) *a-ni
ты *ʔiː-(n) *ɪ-yyɔ *i-ɲ
мы *ʔɔ-(n) *yi- ~ *=yoː- *ɛ-ɕa
что *ŋo *ɲɔ *ne
кто *ŋa *ŋa *ŋo ~ *ŋʌ
не *bV; *kV *m-; *ɲ-; *ti *ma
один *kyɛl *bo-; *pe- *a=kɪ
два *=rɪaw *arɛ *ʌ=ʀi-ɛŋ
птица *wɪɲ; *dit *k̚weɲ- *tarɪːt
собака *gwok *=ŋɔk; *ɗi- *ŋoːk
вошь *ɲwʌk- *=ɬaɕ-; *=sɪrʊ *ɲɔk-
дерево *yaːt̪ / *yɛn *k̚aye(-t-/-n-) *k̚eːt
лист *yit̪ *=k̚uy-; *=ben- *sɛːŋ-
мясо *riŋ *ki=riŋ *paɲ
яйцо *tɔŋ *k̚atɪl- *buruŋ-; *kɔy-
рог *tuːŋ *ŋuwar- *kuyin
хвост *yip; *yol *sarʊr
голова *wiɕ *k̚we *met; *uːʀ
волосы *yer *k̚opir- *puːt
глаз *waŋ *k̚ɔŋ- / *k̚ɔɲ- *k̚ɔːŋ
ухо *yi-t̪ *k̚i- *iː-t
нос *ʔum *k̚ume *ser-
зуб *lak / *lɛk *k̚ela- *k̚ɛːɬ-
язык *lɛ(ː)p *ŋaʓɛp *ŋaɬɛp
рот *t̪ɔk *kʊ=tʊk *k̚ʊːt
рука *ɕɪn- *k̚ay- *k̚aː-tit
ноготь *rop-; *kʊr- *pu(ː)l-; *sɪːʀ
нога *kɪːr *k̚ɛʓ- / *moko- *k̚ɛːɬ
сердце *pyɛw- (?) *taw- *(mu)kuleːl
кровь *rɪm *=akɔt; *rɪm- *k̚ʌrʌtiː-; *woːy-
кость *ɕog- *k̚ɔyʊ *k̚ʌːw-
пить *maːd̪- *=mat- *ʀɛ
есть *ɕam- *=ɲi-; *=am- *am
слышать *wiɲʓ-; *t̪iŋ- *=niŋ-; *=yɪŋ- *iːɲ; *kas
умирать *t̪ɔw- *twa-; *yɛ- *mɛːʀ
убивать *nʌk- *=ar *par-; *nuːs-
солнце *ɕʌŋ *k̚ɔlɔŋ *asɪːs ~ *asɛːt
луна *pay *ɬapaɬ *ɬeː-ta
звезда *kwɛl; *ɕɛːr *k̚akɛr- *mɛːŋ; *k̚ɔkɛl
вода *piː ~ *piw *pi *peʀ-
дождь *kɔt̪ *k̚uʓ- *rɔːp
камень *pʌːm; *kid- *mɔr- *kɔʀ
дым *yir-; *tol *puri- *iːʀ
огонь *maːɕ *kɪ=ma *ma
зола *buːr *k̚uri-o- *ɔr-
чёрный *ɕɔːl *=rwɔ- *tʊʀ
ночь *wʌːr *k̚ɛwar(-ɪ) *aw- (*aʀ-)
новый *ɲʌːn *=ŋeʓu-; *lʊdʊ-
сухой *t̪wɔ *=toy- *yaːm
имя *rɪn *k̚arɪn *k̚aʀɪn

Примечания

  1. Г. С. Старостин. 3.13. Предварительные выводы // Языки Африки. Опыт построения лексикостатистической классификации = Languages of Africa: A New Lexicostatistical Classification. Vol. II: East Sudanic Languages. — М. : Языки славянской культуры, 2014. — Т. II : Восточносуданские языки. — С. 682. — 736 с. — 400 экз. — УДК 811(G). — ISBN 978-5-9905762-1-6 (т. II).

Литература

  • Creider, Chet A. The syntax of the Nilotic languages: Themes and variations (англ.). — Berlin: D. Reimer, 1989. — ISBN 3-496-00483-5.
  • Köhler O. Geschichte der Erforschung der Nilotischen Sprachen. B., 1955.
  • Tucker A. N., Bryan M. A. The non-Bantu languages of North-Eastern Africa. L., 1956.
  • Tucker A. N., Bryan M. A. Linguistic analysis. The non-Bantu languages of North-Eastern Africa. L., 1966.
  • Greenberg J. H. The languages of Africa. Bloomington, 1966.
  • Greenberg J. H. Nilo-Saharan and Meroitic, CTL, 1971, v. 7.
  • Welmers W. E. Checklist of African language and dialect names, там же.
  • Fleming Y. C., Bender M. L. Non-Semitic languages, в сб.: Language in Ethiopia. L., 1976.
  • Fivaz D., Scott P. E. African languages. Boston, [1977].

Ссылки

  • Nilotic, Michael Cysouw
  • The Nilotic Language Family, Doris Payne

Википедия, чтение, книга, библиотека, поиск, нажмите, истории, книги, статьи, wikipedia, учить, информация, история, скачать, скачать бесплатно, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, картинка, музыка, песня, фильм, игра, игры, мобильный, телефон, Android, iOS, apple, мобильный телефон, Samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ПК, web, Сеть, компьютер, Информация о Нилотские языки, Что такое Нилотские языки? Что означает Нилотские языки?

Nilotskie yazyki semya v sostave vostochnosudanskih yazykov Rasprostranena na bolshoj territorii ot Yuzhnogo Sudana do Tanzanii sredi nilotskih narodov v osnovnom vedushih skotovodcheskij obraz zhizni Delyatsya na tri podgruppy zapadnuyu vostochnuyu i yuzhnuyu Nilotskie yazykiTakson semyaStatus obshepriznanaAreal Efiopiya Yuzhnyj Sudan Uganda Keniya severnaya TanzaniyaKlassifikaciyaKategoriya Yazyki AfrikiNilo saharskaya makrosemya gipoteza Vostochno sudanskaya nadsemya gipoteza Yazyki kir abba gipoteza dd Sostavvostochnye yuzhnye zapadnye nilotskie yazykiKody yazykovoj gruppyISO 639 2 ISO 639 5 Klassifikaciya turkana angl masajskij samburu i t p i dr pokot pekot i dr dinka luo doluo ugandijskij lango luvo i dr FonetikaFoneticheskaya sistema etih yazykov vklyuchaet 10 glasnyh 5 napryazhyonnyh i 5 nenapryazhyonnyh Protivopostavlenie po priznaku napryazhyonnosti nenapryazhyonnosti oslableno v yazyke nandi V yazyke pakot dolgie glasnye protivopostavleny kratkim V yazyke kalendzhin pomimo dolgih i kratkih imeyutsya poludolgie glasnye Soglasnye artikulyacionno delyatsya na labialnye dentalnye alveolyarnye alveo palatalnye i velyarnye glottalizovannye Fonologicheskoe razlichie mezhdu eksplozivami i implozivami otmechaetsya tolko v bari V yazyke masai obnaruzhivayutsya dolgie ili silnye soglasnye Stechenie soglasnyh nablyudaetsya redko Tony vysokij srednij i nizkij vypolnyayut smyslorazlichitelnuyu funkciyu takzhe i na grammaticheskom urovne Kornevoj slog markirovan udareniem Kornevaya morfema CVC v chistom vide pochti ne vstrechaetsya obychno soprovozhdaetsya affiksami PismennostV period s 1920 e po 1950 e gody predprinimalis popytki sozdaniya alfavitov dlya nilotskih yazykov na osnove latinskoj grafiki V etot period voznikla religioznaya i uchebnaya literatura na otdelnyh nilotskih yazykah na yazyke luo vyhodili gazety V 1960 e i 1970 e gody v ryade stran Severo Vostochnoj i Vostochnoj Afriki nekotorye nilotskie yazyki stali ispolzovatsya na srednih i nizshih administrativnyh urovnyah v nachalnoj shkole a takzhe v radioveshanii Uganda Zair IzuchenieIssledovanie nilotskih yazykov velos neravnomerno V seredine XIX v byli opublikovany opisaniya yazykov bari i masai V pervoj treti XX v nachalos izuchenie drugih no daleko ne vseh nilotskih yazykov togda zhe byl osushestvlyon sravnitelnyj analiz etih yazykov K Majnhof L Ombyurzhe Osnovy klassifikacii nilotskih yazykov zalozheny v 50 60 gody XX veka rabotami Takera i Brajana Do togo kak Dzhozef Grinberg peresmotrel klassifikaciyu nilo saharskih yazykov termin nilotskie yazyki oboznachal tolko te yazyki kotorye nyne nazyvayutsya zapadnymi nilotskimi prochie dve gruppy obedinyalis pod obshim terminom nilo hamitskie yazyki ishodya iz nevernogo predpolozheniya o svyazi etih yazykov s semito hamitskimi yazykami ustarevshee nazvanie afrazijskih yazykov PrayazykiPrayazyki russkij pra zap nilotskij pra vost nilotskij pra yuzh nilotskijya ʔiy aː n ɪ n a n ɪ a nity ʔiː n ɪ yyɔ i ɲmy ʔɔ n yi yoː ɛ ɕachto ŋo ɲɔ nekto ŋa ŋa ŋo ŋʌne bV kV m ɲ ti maodin kyɛl bo pe a kɪdva rɪaw arɛ ʌ ʀi ɛŋptica wɪɲ dit k weɲ tarɪːtsobaka gwok ŋɔk ɗi ŋoːkvosh ɲwʌk ɬaɕ sɪrʊ ɲɔk derevo yaːt yɛn k aye t n k eːtlist yit k uy ben sɛːŋ myaso riŋ ki riŋ paɲyajco tɔŋ k atɪl buruŋ kɔy rog tuːŋ ŋuwar kuyinhvost yip yol sarʊrgolova wiɕ k we met uːʀvolosy yer k opir puːtglaz waŋ k ɔŋ k ɔɲ k ɔːŋuho yi t k i iː tnos ʔum k ume ser zub lak lɛk k ela k ɛːɬ yazyk lɛ ː p ŋaʓɛp ŋaɬɛprot t ɔk kʊ tʊk k ʊːtruka ɕɪn k ay k aː titnogot rop kʊr pu ː l sɪːʀnoga kɪːr k ɛʓ moko k ɛːɬserdce pyɛw taw mu kuleːlkrov rɪm akɔt rɪm k ʌrʌtiː woːy kost ɕog k ɔyʊ k ʌːw pit maːd mat ʀɛest ɕam ɲi am amslyshat wiɲʓ t iŋ niŋ yɪŋ iːɲ kasumirat t ɔw twa yɛ mɛːʀubivat nʌk ar par nuːs solnce ɕʌŋ k ɔlɔŋ asɪːs asɛːtluna pay ɬapaɬ ɬeː tazvezda kwɛl ɕɛːr k akɛr mɛːŋ k ɔkɛlvoda piː piw pi peʀ dozhd kɔt k uʓ rɔːpkamen pʌːm kid mɔr kɔʀdym yir tol puri iːʀogon maːɕ kɪ ma mazola buːr k uri o ɔr chyornyj ɕɔːl rwɔ tʊʀnoch wʌːr k ɛwar ɪ aw aʀ novyj ɲʌːn ŋeʓu lʊdʊ suhoj t wɔ toy yaːmimya rɪn k arɪn k aʀɪnPrimechaniyaG S Starostin 3 13 Predvaritelnye vyvody Yazyki Afriki Opyt postroeniya leksikostatisticheskoj klassifikacii Languages of Africa A New Lexicostatistical Classification Vol II East Sudanic Languages M Yazyki slavyanskoj kultury 2014 T II Vostochnosudanskie yazyki S 682 736 s 400 ekz UDK 811 G ISBN 978 5 9905762 1 6 t II LiteraturaCreider Chet A The syntax of the Nilotic languages Themes and variations angl Berlin D Reimer 1989 ISBN 3 496 00483 5 Kohler O Geschichte der Erforschung der Nilotischen Sprachen B 1955 Tucker A N Bryan M A The non Bantu languages of North Eastern Africa L 1956 Tucker A N Bryan M A Linguistic analysis The non Bantu languages of North Eastern Africa L 1966 Greenberg J H The languages of Africa Bloomington 1966 Greenberg J H Nilo Saharan and Meroitic CTL 1971 v 7 Welmers W E Checklist of African language and dialect names tam zhe Fleming Y C Bender M L Non Semitic languages v sb Language in Ethiopia L 1976 Fivaz D Scott P E African languages Boston 1977 SsylkiNilotic Michael Cysouw The Nilotic Language Family Doris Payne

NiNa.Az

NiNa.Az - Абсолютно бесплатная система, которая делится для вас информацией и контентом 24 часа в сутки.
Взгляните
Закрыто