Поляризованный свет
Поляриза́ция волн — характеристика поперечных волн, описывающая поведение вектора колеблющейся величины в плоскости, перпендикулярной направлению распространения волны. В плоском пространстве определяет работу для вектора колеблющейся величины, который перпендикулярен направлению распространения волны.

В продольной волне поляризация возникнуть не может, так как направление колебаний в волнах этого типа всегда совпадает с направлением распространения.
Виды поляризации

Поперечная волна характеризуется двумя направлениями: волновым вектором и вектором амплитуды, всегда перпендикулярным к волновому вектору с точностью до движения пространства. Волновой вектор показывает направление распространения волны, а вектор амплитуды показывает, в какую сторону происходят колебания. В трёхмерном пространстве имеется ещё одна степень свободы — возможность вращения вектора амплитуды вокруг волнового вектора. Тройка векторов, сопоставленная каждой точке бирегулярной кривой, образует репер Френе.
Причиной возникновения поляризации волн может быть:
- несимметричная генерация волн в источнике возмущения;
- анизотропность среды распространения волн;
- преломление и отражение на границе двух сред.
Поляризация описывается фигурами Лиссажу и соответствует сложению поперечных колебаний равной частоты (с различным сдвигом фаз). При равенстве частоты колебаний фигуры Лиссажу представляют собой эллипс, двумя крайними формами которого являются круг и отрезок прямой.
В общем случае для гармонических волн конец вектора колеблющейся величины описывает в плоскости, поперечной направлению распространения волны, эллипс: это [англ.]. Важными частными случаями являются линейная поляризация, при которой колебания возмущения происходят в какой-то одной плоскости, в таком случае говорят о «плоско-поляризованной волне», и круговая поляризация или циркулярная поляризация, при которой конец вектора амплитуды описывает окружность в плоскости колебаний; круговая поляризация (как и эллиптическая) в зависимости от направления вращения вектора может быть положительной или правой и отрицательной или левой.

-
круговая
поляризация -
эллиптическая
поляризация -
линейная
поляризация
Поляризация электромагнитных волн
Для электромагнитных волн поляризация — явление направленного колебания векторов напряжённости электрического поля или напряжённости магнитного поля
.
Теория явления
Электромагнитная волна может быть разложена (как теоретически, так и практически) на две поляризованные составляющие, например, поляризованные вертикально и горизонтально. Возможны другие разложения, например, по иной паре взаимно перпендикулярных направлений, или же на две составляющие, имеющие левую и правую круговую поляризацию. При попытке разложить линейно поляризованную волну по круговым поляризациям (или наоборот) возникнут две составляющие половинной интенсивности.
Как с квантовой, так и с классической точки зрения поляризация может быть описана двумерным комплексным вектором (вектором Джонса). [англ.] является одной из реализаций кубита.
Свет солнца, являющийся тепловым излучением, не имеет поляризации, однако рассеянный свет неба приобретает частичную линейную поляризацию. Поляризация света меняется также при отражении. На этих фактах основаны применения поляризующих фильтров в фотографии (например, в наблюдениях за отражающими астрономическими телами, в художественной фотографии, аэрофотосъемке или дефектоскопии) и т. д.
Линейную поляризацию имеет обычно излучение антенн.
По изменению поляризации света при отражении от поверхности можно судить о структуре поверхности, оптических постоянных, толщине образца.

Если рассеянный свет поляризовать, то, используя поляризационный фильтр с иной поляризацией, можно ограничивать прохождение света. Интенсивность света, прошедшего через поляризаторы, подчиняется закону Малюса. На этом принципе работают жидкокристаллические экраны.
Некоторые живые существа, например пчёлы, способны различать линейную поляризацию света, что даёт им дополнительные возможности для ориентации в пространстве. Обнаружено, что некоторые животные, например рак-богомол, способны различать циркулярно-поляризованный свет, то есть свет с круговой поляризацией.
История открытия поляризации электромагнитных волн
Открытию поляризованных световых волн предшествовали работы многих учёных. В 1669 г. датский учёный Расмус Бартолин сообщил о своих опытах с кристаллами известкового шпата (CaCO3), чаще всего имеющими форму правильного ромбоэдра, которые привозили возвращающиеся из Исландии моряки. Он с удивлением обнаружил, что луч света при прохождении сквозь кристалл расщепляется на два луча (называемых теперь обыкновенным и необыкновенным). Бартолин провёл тщательные исследования обнаруженного им явления двойного лучепреломления, однако объяснения ему дать не смог.
Через двадцать лет после опытов Э. Бартолина его открытие привлекло внимание нидерландского учёного Христиана Гюйгенса. Он сам начал исследовать свойства кристаллов исландского шпата и дал объяснение явлению двойного лучепреломления на основе своей волновой теории света. При этом он ввёл важное понятие оптической оси кристалла, при вращении вокруг которой отсутствует анизотропия свойств кристалла, то есть их зависимость от направления (конечно, такой осью обладают далеко не все кристаллы).
В своих опытах Гюйгенс пошёл дальше Бартолина, пропуская оба луча, вышедшие из кристалла исландского шпата, сквозь второй такой же кристалл. Оказалось, что если оптические оси обоих кристаллов параллельны, то дальнейшего разложения этих лучей уже не происходит. Если же второй ромбоэдр повернуть на 180 градусов вокруг направления распространения обыкновенного луча, то при прохождении через второй кристалл необыкновенный луч претерпевает сдвиг в направлении, противоположном сдвигу в первом кристалле, и из такой системы оба луча выйдут соединёнными в один пучок. Выяснилось также, что в зависимости от величины угла между оптическими осями кристаллов изменяется интенсивность обыкновенного и необыкновенного лучей.

Эти исследования вплотную подвели Гюйгенса к открытию явления поляризации света, однако решающего шага он сделать не смог, поскольку световые волны в его теории предполагались продольными. Для объяснения опытов Х. Гюйгенса И. Ньютон, придерживавшийся корпускулярной теории света, выдвинул идею об отсутствии осевой симметрии светового луча и этим сделал важный шаг к пониманию поляризации света.
В 1808 г. французский физик Этьен Луи Малюс, глядя сквозь кусок исландского шпата на блестевшие в лучах заходящего солнца окна Люксембургского дворца в Париже, к своему удивлению заметил, что при определённом положении кристалла было видно только одно изображение. На основании этого и других опытов и опираясь на корпускулярную теорию света Ньютона, он предположил, что корпускулы в солнечном свете ориентированы беспорядочно, но после отражения от какой-либо поверхности или прохождения сквозь анизотропный кристалл они приобретают определённую ориентацию. Такой «упорядоченный» свет он назвал поляризованным.
В 1810 году Малюс открыл закон, выражающий зависимость интенсивности линейно-поляризованного света после его прохождения через поляризатор от угла между [англ.] падающего света и поляризатора. В том же году он создал количественную корпускулярную теорию поляризации света, объяснившую все известные к тому времени поляризационные явления: двойное лучепреломление света в кристаллах, закон Малюса, поляризацию при отражении и преломлении. Несколькими годами позже Био открыл вращение плоскости поляризации, которое сам же и объяснил на основе теории Малюса.
Явление поляризации считалось доказательством корпускулярной теории света и опровержением волновой теории. Но в 1815 году Ампер сказал Френелю, что поляризацию можно объяснить, предположив, что эфир совершает поперечные колебания. В 1817 году ту же гипотезу выдвинул Юнг. В 1821 году Френель создал волновую теорию поляризации света.
Поляризация монохроматических волн
В случае плоской монохроматической волны компоненты вектора напряжённости электрического поля (также как и компоненты вектора
напряжённости магнитного поля) меняются совместно по гармоническому закону:
Здесь набег фазы .

Преобразовав и сложив первые два уравнения, можно получить уравнение движения вектора :
, где разность фаз
.
Эта квадратичная форма описывает эллипс. То есть конец вектора напряжённости плоской монохроматической волны описывает эллипс. Для того, чтобы привести её к каноническому виду, нужно повернуть эллипс на угол :
Любой эллипс можно задать в параметрической форме:
Здесь и
— амплитудные значения компонент вектора
, соответствующие большой и малой полуосям эллипса. Из последних двух систем уравнений можно сделать следующий вывод:
,
где — вектор Пойнтинга. Таким образом, в плоской монохроматической волне величина вектора Пойнтинга равна сумме потоков в двух произвольных ортогональных направлениях. Вводя обозначения
и
, из тех же двух систем уравнений можно вывести соотношения:
и
.
С помощью последних трёх уравнений можно вычислить все параметры эллиптически поляризованной волны. А именно, зная величины и
в произвольной системе координат, можно вычислить величину вектора Пойнтинга. С помощью разности фаз
можно определить угол поворота большой оси эллипса
относительно нашей системы координат, а также величины большой и малой полуосей эллипса
и
.
Направление вращения вектора определяется разностью фаз
. Если
, тогда поляризация называется правой, а если, напротив,
, поляризация называется левой. В оптике (где важна плоскость изображения) если наблюдатель смотрит навстречу световому лучу, то правой поляризации соответствует движение конца вектора по часовой стрелке, а левой поляризации — против часовой стрелки. В радиофизике принято наоборот: если смотреть навстречу излучению, то вращение
против часовой — правая поляризация, по часовой — левая. Если разность фаз равна
, где
— целое число, то эллипс вырождается в отрезок. Такая поляризация называется линейной. Другой важный случай возникает, когда
и
. В этом случае эллипс превращается в окружность, параметрическое уравнение которой имеет вид:
Нетрудно убедиться, что произвольная эллиптическая поляризация может быть разложена на сумму правой и левой круговых поляризаций.
Параметры Стокса

Для описания поляризации плоской монохроматической волны достаточно трёх параметров, например:
амплитуд колебаний по осям X и Y (полудлин сторон прямоугольника, в который вписан эллипс поляризации) ,
и разностью фаз
(между колебаниями по X и по Y), либо
полуосей эллипса ,
и угла
между осью
и большой осью эллипса (азимутального угла эллипса или азимута, иначе называемого углом наклона эллипса). Стоксом было предложено альтернативное описание поляризации с помощью четырёх параметров, получивших его имя.
,
,
,
.
Независимыми являются только три из них, ибо справедливо тождество:
.
И в этом представлении для описания поляризации плоской монохроматической волны достаточно знать три параметра за исключением того, что не будет известен знак вычисляемого ,
или
.
Примечание: случай частичной поляризации с здесь не рассматривается.
Если использовать вспомогательные углы
угол эллиптичности эллипса поляризации , определяемый выражением
(в радиофизике знак
соответствует левой, а
— правой поляризации, в оптике — наоборот), и
азимут эллипса поляризации , то можно получить следующие выражения для параметров Стокса:
,
,
.
На основе этих формул можно характеризовать поляризацию световой волны наглядным геометрическим способом. При этом параметры Стокса ,
,
интерпретируются, как декартовы координаты точки, лежащей на поверхности сферы радиуса
. Углы
и
имеют смысл сферических угловых координат этой точки. Такое геометрическое представление предложил Пуанкаре [уточнить], поэтому эта сфера называется сферой Пуанкаре. В математике этой модели соответствует сфера Римана, в других разделах физики — сфера Блоха.
Наряду с ,
,
используют также нормированные параметры Стокса
,
,
. Для поляризованного света
.
s- и p-поляризации волн
Подробнее смотрите Формулы Френеля.
В оптике и электродинамике s-поляризованная волна (сравните нем. senkrecht — перпендикулярный) имеет вектор электрического поля E, перпендикулярный плоскости падения. s-поляризованную волну также называют σ-поляризованной, сагиттально поляризованной, волной E-типа, TE-волной (Transverse Electric). p-поляризованная волна (сравните лат. parallel — параллельный) имеет вектор электрического поля E, параллельный плоскости падения. p-поляризованную волну также называют π-поляризованной, поляризованной в плоскости падения, волной H-типа, TM-волной (Transverse Magnetic).
Термины TM-волна и TE-волна в работах ряда авторов меняются местами. Дело в том, что классически плоская граница предполагает однородность структуры в двух направлениях. В этом случае определяют плоскость падения и перпендикулярность напряжённостей по отношению к ней. Разделение электромагнитного поля на два несвязанных решения возможно в более общем случае структуры, однородной в одном направлении. В этом случае удобно определять перпендикулярность напряжённостей по отношению к направлению однородности. Распространение последнего определения на частный классический случай приводит к тому, что напряжённость, перпендикулярная к направлению однородности, оказывается в плоскости падения. Отмечается, что в случае металлической поверхности существенны только волны с электрической напряжённостью, перпендикулярной к границе металла. Такие волны также удобнее называть TE-волнами. Термины TM и TE связаны также с обозначением поперечных мод в лазерном резонаторе или волноводе.
В сейсмологии p-волна (от англ. primary — первичный) — продольная волна, приходящая от эпицентра землетрясения первой. s-волна (от англ. secondary — вторичный) — поперечная волна (shear wave), имеющая меньшую скорость распространения, чем продольная, и поэтому приходящая от эпицентра позднее.
Практическое значение

Скорость распространения волны может зависеть от её поляризации.
Две волны, линейно поляризованные под прямым углом друг к другу, не интерферируют.
Чаще всего это явление используется для создания различных оптических эффектов, а также в 3D-кинематографе (технология IMAX), где поляризация используется для разделения изображений, предназначенных правому и левому глазу.
Круговая поляризация применяется в антеннах космических линий связи, так как для приёма сигнала не важно положение плоскости поляризации передающей и приёмной антенн. То есть вращение космического аппарата не повлияет на возможность связи с ним. Направление вращения круговой поляризации космической приемопередающей антенны должно совпадать с направлением вращения наземной приёмопередающей антенны, работающей с космической. То же самое с антеннами линейной поляризации. В космической связи используется поляризационная развязка, то есть на одной частоте работают антенны противоположных направлений вращения поляризации или ортогональные с линейной поляризацией.
Антенну круговой поляризации выполнить сложнее, чем антенну линейной поляризации, для этого нужен поляризатор. Антенну с поляризацией правого направления вращения легко переделать в левого направления вращения. Для этого нужно повернуть на 90 градусов относительно оси вращения её поляризатор. Вообще, круговая поляризация — вещь теоретическая. На практике говорят об антеннах эллиптической поляризации — с левым или правым направлением вращения.
Круговая поляризация света используется также в технологиях стереокинематографа RealD и . Эти технологии подобны IMAX с той разницей, что круговая поляризация вместо линейной позволяет сохранять стереоэффект и избегать двоения изображения при небольших боковых наклонах головы.
Поляризация волн находит применение в поляризационной голографии.
Поляризация частиц
Аналогичный эффект наблюдается при квантовомеханическом рассмотрении пучка частиц, обладающих спином. Состояние отдельной частицы в этом случае, вообще говоря, не является чистым и должно описываться соответствующей матрицей плотности. Для частицы со спином ½ (скажем, электрона) это эрмитова матрица 2×2 со следом 1:
В общем случае она имеет вид
Здесь — вектор, составленный из матриц Паули, а
— вектор среднего спина частицы. Величина
называется степенью поляризации частицы. Это вещественное число Значение
соответствует полностью поляризованному пучку частиц, при этом
где — вектор состояния частицы. Фактически, полностью поляризованные частицы можно полностью описать вектором состояния.
См. также
- Поляризатор
- Двойное лучепреломление
- Морская радиополяриметрия
- Эффект Умова
- Матрица Мюллера
Примечания
- Волны — статья из Большой советской энциклопедии.
- MEMBRANA | Мировые новости | Учёные открыли новую форму зрительного восприятия. Дата обращения: 18 марта 2011. Архивировано 31 июля 2010 года.
- H. G. Jerrapd. Transmission of Light through Birefringent and Optically Active Media: the Poincare Sphere (англ.) // [англ.] : journal. — 1954. — Vol. 44, no. 8. — P. 634—640.
- Ахманов С.А., Никитин С.Ю. Физическая оптика (неопр.). — МГУ,Наука, 2004. — С. 654. Архивировано 19 сентября 2015 года. Архивированная копия. Дата обращения: 2 февраля 2012. Архивировано 19 сентября 2015 года. стр. 36. Знак
соответствует левому винту в пространстве, при этом во времени происходит вращение по часовой стрелке, если смотреть вдоль волны.
- Борн, 1973, p. 77
- Фейнман, 1965, 24.7
- Allen Taflove and Susan C. Hagness. Computational Electrodynamics: The Finite-Difference Time-Domain Method, 3rd ed (англ.). — [англ.], 2005. — ISBN 1-58053-832-0. Архивировано 5 февраля 2012 года. Section 3.3, Reduction to two dimentions. p. 54-56
- Jean-Michel Lourtioz, Henri Benisty, Vincent Berger, Jean-Michel Gerard, Daniel Maystre, Alexei Tchelnokov Photonic crystals: towards nanoscale photonic devices. Springer. Berlin. 2008. Section 2.1.1, p.67 (ISBN 978-3-540-78346-6)
- Какичашвили, 1989.
Литература
- Борн М., Вольф Э. Основы оптики. Изд. 2-е. — М.: «Наука», 1973. — 720 с.
- Жаров А. А., Смирнов А. И. Поляризация волн // Физическая энциклопедия / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 65. — 704 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85270-087-8.
- Фейнман Р., Лейтон Р., Сэндс М. Электродинамика // Фейнмановские лекции по физике. — М.: «Мир», 1965. — Т. 6.
- Какичашвили Ш. Д. Поляризационная голография / отв. ред. Ю. Н. Денисюк. — Л.: «Наука», 1989. — 141 с.
Ссылки
Википедия, чтение, книга, библиотека, поиск, нажмите, истории, книги, статьи, wikipedia, учить, информация, история, скачать, скачать бесплатно, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, картинка, музыка, песня, фильм, игра, игры, мобильный, телефон, Android, iOS, apple, мобильный телефон, Samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ПК, web, Сеть, компьютер, Информация о Поляризованный свет, Что такое Поляризованный свет? Что означает Поляризованный свет?
U etogo termina sushestvuyut i drugie znacheniya sm Polyarizaciya Polyariza ciya voln harakteristika poperechnyh voln opisyvayushaya povedenie vektora koleblyushejsya velichiny v ploskosti perpendikulyarnoj napravleniyu rasprostraneniya volny V ploskom prostranstve opredelyaet rabotu dlya vektora koleblyushejsya velichiny kotoryj perpendikulyaren napravleniyu rasprostraneniya volny Demonstraciya polyarizacii voln shnur ot rotora pered shelyu kolebletsya po krugu a za shelyu do tochki zakrepleniya linejno V prodolnoj volne polyarizaciya vozniknut ne mozhet tak kak napravlenie kolebanij v volnah etogo tipa vsegda sovpadaet s napravleniem rasprostraneniya Vidy polyarizaciiOtlichie voln s krugovoj i ploskoj polyarizaciej Poperechnaya volna harakterizuetsya dvumya napravleniyami volnovym vektorom i vektorom amplitudy vsegda perpendikulyarnym k volnovomu vektoru s tochnostyu do dvizheniya prostranstva Volnovoj vektor pokazyvaet napravlenie rasprostraneniya volny a vektor amplitudy pokazyvaet v kakuyu storonu proishodyat kolebaniya V tryohmernom prostranstve imeetsya eshyo odna stepen svobody vozmozhnost vrasheniya vektora amplitudy vokrug volnovogo vektora Trojka vektorov sopostavlennaya kazhdoj tochke biregulyarnoj krivoj obrazuet reper Frene Prichinoj vozniknoveniya polyarizacii voln mozhet byt nesimmetrichnaya generaciya voln v istochnike vozmusheniya anizotropnost sredy rasprostraneniya voln prelomlenie i otrazhenie na granice dvuh sred Polyarizaciya opisyvaetsya figurami Lissazhu i sootvetstvuet slozheniyu poperechnyh kolebanij ravnoj chastoty s razlichnym sdvigom faz Pri ravenstve chastoty kolebanij figury Lissazhu predstavlyayut soboj ellips dvumya krajnimi formami kotorogo yavlyayutsya krug i otrezok pryamoj V obshem sluchae dlya garmonicheskih voln konec vektora koleblyushejsya velichiny opisyvaet v ploskosti poperechnoj napravleniyu rasprostraneniya volny ellips eto angl Vazhnymi chastnymi sluchayami yavlyayutsya linejnaya polyarizaciya pri kotoroj kolebaniya vozmusheniya proishodyat v kakoj to odnoj ploskosti v takom sluchae govoryat o plosko polyarizovannoj volne i krugovaya polyarizaciya ili cirkulyarnaya polyarizaciya pri kotoroj konec vektora amplitudy opisyvaet okruzhnost v ploskosti kolebanij krugovaya polyarizaciya kak i ellipticheskaya v zavisimosti ot napravleniya vrasheniya vektora mozhet byt polozhitelnoj ili pravoj i otricatelnoj ili levoj Zavisimost mgnovennyh potencialov pri krugovoj polyarizaciikrugovaya polyarizaciya ellipticheskaya polyarizaciya linejnaya polyarizaciyaPolyarizaciya elektromagnitnyh volnDlya elektromagnitnyh voln polyarizaciya yavlenie napravlennogo kolebaniya vektorov napryazhyonnosti elektricheskogo polya E displaystyle vec E ili napryazhyonnosti magnitnogo polya H displaystyle vec H Teoriya yavleniya Elektromagnitnaya volna mozhet byt razlozhena kak teoreticheski tak i prakticheski na dve polyarizovannye sostavlyayushie naprimer polyarizovannye vertikalno i gorizontalno Vozmozhny drugie razlozheniya naprimer po inoj pare vzaimno perpendikulyarnyh napravlenij ili zhe na dve sostavlyayushie imeyushie levuyu i pravuyu krugovuyu polyarizaciyu Pri popytke razlozhit linejno polyarizovannuyu volnu po krugovym polyarizaciyam ili naoborot vozniknut dve sostavlyayushie polovinnoj intensivnosti Kak s kvantovoj tak i s klassicheskoj tochki zreniya polyarizaciya mozhet byt opisana dvumernym kompleksnym vektorom vektorom Dzhonsa angl yavlyaetsya odnoj iz realizacij kubita Svet solnca yavlyayushijsya teplovym izlucheniem ne imeet polyarizacii odnako rasseyannyj svet neba priobretaet chastichnuyu linejnuyu polyarizaciyu Polyarizaciya sveta menyaetsya takzhe pri otrazhenii Na etih faktah osnovany primeneniya polyarizuyushih filtrov v fotografii naprimer v nablyudeniyah za otrazhayushimi astronomicheskimi telami v hudozhestvennoj fotografii aerofotosemke ili defektoskopii i t d Linejnuyu polyarizaciyu imeet obychno izluchenie antenn Po izmeneniyu polyarizacii sveta pri otrazhenii ot poverhnosti mozhno sudit o strukture poverhnosti opticheskih postoyannyh tolshine obrazca Ogranichit prohozhdenie polyarizovannogo sveta mozhno prostym povorachivaniem polyarizacionnogo filtra Esli rasseyannyj svet polyarizovat to ispolzuya polyarizacionnyj filtr s inoj polyarizaciej mozhno ogranichivat prohozhdenie sveta Intensivnost sveta proshedshego cherez polyarizatory podchinyaetsya zakonu Malyusa Na etom principe rabotayut zhidkokristallicheskie ekrany Nekotorye zhivye sushestva naprimer pchyoly sposobny razlichat linejnuyu polyarizaciyu sveta chto dayot im dopolnitelnye vozmozhnosti dlya orientacii v prostranstve Obnaruzheno chto nekotorye zhivotnye naprimer rak bogomol sposobny razlichat cirkulyarno polyarizovannyj svet to est svet s krugovoj polyarizaciej Istoriya otkrytiya polyarizacii elektromagnitnyh voln Otkrytiyu polyarizovannyh svetovyh voln predshestvovali raboty mnogih uchyonyh V 1669 g datskij uchyonyj Rasmus Bartolin soobshil o svoih opytah s kristallami izvestkovogo shpata CaCO3 chashe vsego imeyushimi formu pravilnogo romboedra kotorye privozili vozvrashayushiesya iz Islandii moryaki On s udivleniem obnaruzhil chto luch sveta pri prohozhdenii skvoz kristall rassheplyaetsya na dva lucha nazyvaemyh teper obyknovennym i neobyknovennym Bartolin provyol tshatelnye issledovaniya obnaruzhennogo im yavleniya dvojnogo lucheprelomleniya odnako obyasneniya emu dat ne smog Cherez dvadcat let posle opytov E Bartolina ego otkrytie privleklo vnimanie niderlandskogo uchyonogo Hristiana Gyujgensa On sam nachal issledovat svojstva kristallov islandskogo shpata i dal obyasnenie yavleniyu dvojnogo lucheprelomleniya na osnove svoej volnovoj teorii sveta Pri etom on vvyol vazhnoe ponyatie opticheskoj osi kristalla pri vrashenii vokrug kotoroj otsutstvuet anizotropiya svojstv kristalla to est ih zavisimost ot napravleniya konechno takoj osyu obladayut daleko ne vse kristally V svoih opytah Gyujgens poshyol dalshe Bartolina propuskaya oba lucha vyshedshie iz kristalla islandskogo shpata skvoz vtoroj takoj zhe kristall Okazalos chto esli opticheskie osi oboih kristallov parallelny to dalnejshego razlozheniya etih luchej uzhe ne proishodit Esli zhe vtoroj romboedr povernut na 180 gradusov vokrug napravleniya rasprostraneniya obyknovennogo lucha to pri prohozhdenii cherez vtoroj kristall neobyknovennyj luch preterpevaet sdvig v napravlenii protivopolozhnom sdvigu v pervom kristalle i iz takoj sistemy oba lucha vyjdut soedinyonnymi v odin puchok Vyyasnilos takzhe chto v zavisimosti ot velichiny ugla mezhdu opticheskimi osyami kristallov izmenyaetsya intensivnost obyknovennogo i neobyknovennogo luchej Volna s krugovoj polyarizaciej Eti issledovaniya vplotnuyu podveli Gyujgensa k otkrytiyu yavleniya polyarizacii sveta odnako reshayushego shaga on sdelat ne smog poskolku svetovye volny v ego teorii predpolagalis prodolnymi Dlya obyasneniya opytov H Gyujgensa I Nyuton priderzhivavshijsya korpuskulyarnoj teorii sveta vydvinul ideyu ob otsutstvii osevoj simmetrii svetovogo lucha i etim sdelal vazhnyj shag k ponimaniyu polyarizacii sveta V 1808 g francuzskij fizik Eten Lui Malyus glyadya skvoz kusok islandskogo shpata na blestevshie v luchah zahodyashego solnca okna Lyuksemburgskogo dvorca v Parizhe k svoemu udivleniyu zametil chto pri opredelyonnom polozhenii kristalla bylo vidno tolko odno izobrazhenie Na osnovanii etogo i drugih opytov i opirayas na korpuskulyarnuyu teoriyu sveta Nyutona on predpolozhil chto korpuskuly v solnechnom svete orientirovany besporyadochno no posle otrazheniya ot kakoj libo poverhnosti ili prohozhdeniya skvoz anizotropnyj kristall oni priobretayut opredelyonnuyu orientaciyu Takoj uporyadochennyj svet on nazval polyarizovannym V 1810 godu Malyus otkryl zakon vyrazhayushij zavisimost intensivnosti linejno polyarizovannogo sveta posle ego prohozhdeniya cherez polyarizator ot ugla mezhdu angl padayushego sveta i polyarizatora V tom zhe godu on sozdal kolichestvennuyu korpuskulyarnuyu teoriyu polyarizacii sveta obyasnivshuyu vse izvestnye k tomu vremeni polyarizacionnye yavleniya dvojnoe lucheprelomlenie sveta v kristallah zakon Malyusa polyarizaciyu pri otrazhenii i prelomlenii Neskolkimi godami pozzhe Bio otkryl vrashenie ploskosti polyarizacii kotoroe sam zhe i obyasnil na osnove teorii Malyusa Yavlenie polyarizacii schitalos dokazatelstvom korpuskulyarnoj teorii sveta i oproverzheniem volnovoj teorii No v 1815 godu Amper skazal Frenelyu chto polyarizaciyu mozhno obyasnit predpolozhiv chto efir sovershaet poperechnye kolebaniya V 1817 godu tu zhe gipotezu vydvinul Yung V 1821 godu Frenel sozdal volnovuyu teoriyu polyarizacii sveta Polyarizaciya monohromaticheskih volnV sluchae ploskoj monohromaticheskoj volny komponenty vektora E displaystyle vec E napryazhyonnosti elektricheskogo polya takzhe kak i komponenty vektora H displaystyle vec H napryazhyonnosti magnitnogo polya menyayutsya sovmestno po garmonicheskomu zakonu Ex E1cos t d1 Ey E2cos t d2 Ez 0 displaystyle begin cases E x E 1 cos left tau delta 1 right E y E 2 cos left tau delta 2 right E z 0 end cases Zdes nabeg fazy t kz wt displaystyle tau kz omega t Polyarizacionnyj ellips Preobrazovav i slozhiv pervye dva uravneniya mozhno poluchit uravnenie dvizheniya vektora E displaystyle vec E ExE1 2 EyE2 2 2ExE1EyE2cos d sin2 d displaystyle left frac E x E 1 right 2 left frac E y E 2 right 2 2 frac E x E 1 frac E y E 2 cos delta sin 2 delta gde raznost faz d d1 d2 displaystyle delta delta 1 delta 2 Eta kvadratichnaya forma opisyvaet ellips To est konec vektora napryazhyonnosti ploskoj monohromaticheskoj volny opisyvaet ellips Dlya togo chtoby privesti eyo k kanonicheskomu vidu nuzhno povernut ellips na ugol ps displaystyle psi E3 Excos ps Eysin psEh Exsin ps Eycos ps displaystyle begin cases E xi E x cos psi E y sin psi E eta E x sin psi E y cos psi end cases Lyuboj ellips mozhno zadat v parametricheskoj forme E3 Eacos t d Eh Ebsin t d displaystyle begin cases E xi E a cos left tau delta right E eta E b sin left tau delta right end cases Zdes Ea displaystyle E a i Eb displaystyle E b amplitudnye znacheniya komponent vektora E displaystyle vec E sootvetstvuyushie bolshoj i maloj poluosyam ellipsa Iz poslednih dvuh sistem uravnenij mozhno sdelat sleduyushij vyvod S0 Ea2 Eb2 E12 E22 displaystyle S 0 sim E a 2 E b 2 E 1 2 E 2 2 gde S0 displaystyle S 0 vektor Pojntinga Takim obrazom v ploskoj monohromaticheskoj volne velichina vektora Pojntinga ravna summe potokov v dvuh proizvolnyh ortogonalnyh napravleniyah Vvodya oboznacheniya tga E1 E2 displaystyle mathrm tg alpha E 1 E 2 i tgx Eb Ea displaystyle mathrm tg chi E b E a iz teh zhe dvuh sistem uravnenij mozhno vyvesti sootnosheniya tg2ps tg2acos d displaystyle mathrm tg 2 psi mathrm tg 2 alpha cos delta i tg2x sin 2pstgd displaystyle pm mathrm tg 2 chi sin 2 psi mathrm tg delta S pomoshyu poslednih tryoh uravnenij mozhno vychislit vse parametry ellipticheski polyarizovannoj volny A imenno znaya velichiny E1 displaystyle E 1 i E2 displaystyle E 2 v proizvolnoj sisteme koordinat mozhno vychislit velichinu vektora Pojntinga S pomoshyu raznosti faz d displaystyle delta mozhno opredelit ugol povorota bolshoj osi ellipsa ps displaystyle psi otnositelno nashej sistemy koordinat a takzhe velichiny bolshoj i maloj poluosej ellipsa Ea displaystyle E a i Eb displaystyle E b Napravlenie vrasheniya vektora E displaystyle vec E opredelyaetsya raznostyu faz d displaystyle delta Esli sin d gt 0 displaystyle sin delta gt 0 togda polyarizaciya nazyvaetsya pravoj a esli naprotiv sin d lt 0 displaystyle sin delta lt 0 polyarizaciya nazyvaetsya levoj V optike gde vazhna ploskost izobrazheniya esli nablyudatel smotrit navstrechu svetovomu luchu to pravoj polyarizacii sootvetstvuet dvizhenie konca vektora po chasovoj strelke a levoj polyarizacii protiv chasovoj strelki V radiofizike prinyato naoborot esli smotret navstrechu izlucheniyu to vrashenie E displaystyle vec E protiv chasovoj pravaya polyarizaciya po chasovoj levaya Esli raznost faz ravna mp displaystyle m pi gde m displaystyle m celoe chislo to ellips vyrozhdaetsya v otrezok Takaya polyarizaciya nazyvaetsya linejnoj Drugoj vazhnyj sluchaj voznikaet kogda E1 E2 E displaystyle E 1 E 2 E i d p2 1 2m displaystyle delta frac pi 2 left 1 2m right V etom sluchae ellips prevrashaetsya v okruzhnost parametricheskoe uravnenie kotoroj imeet vid Ex Ecos tEy Ecos t p2 displaystyle begin cases E x E cos tau E y pm E cos left tau frac pi 2 right end cases Netrudno ubeditsya chto proizvolnaya ellipticheskaya polyarizaciya mozhet byt razlozhena na summu pravoj i levoj krugovyh polyarizacij Parametry Stoksa Osnovnaya statya Parametry Stoksa Izobrazhenie polyarizacii yazykom parametrov Stoksa na sfere Puankare Dlya opisaniya polyarizacii ploskoj monohromaticheskoj volny dostatochno tryoh parametrov naprimer amplitud kolebanij po osyam X i Y poludlin storon pryamougolnika v kotoryj vpisan ellips polyarizacii E1 displaystyle E 1 E2 displaystyle E 2 i raznostyu faz d displaystyle delta mezhdu kolebaniyami po X i po Y libo poluosej ellipsa Ea displaystyle E a Eb displaystyle E b i ugla ps displaystyle psi mezhdu osyu x displaystyle x i bolshoj osyu ellipsa azimutalnogo ugla ellipsa ili azimuta inache nazyvaemogo uglom naklona ellipsa Stoksom bylo predlozheno alternativnoe opisanie polyarizacii s pomoshyu chetyryoh parametrov poluchivshih ego imya S0 E12 E22 displaystyle S 0 E 1 2 E 2 2 S1 E12 E22 displaystyle S 1 E 1 2 E 2 2 S2 2E1E2cos d displaystyle S 2 2E 1 E 2 cos delta S3 2E1E2sin d displaystyle S 3 2E 1 E 2 sin delta Nezavisimymi yavlyayutsya tolko tri iz nih ibo spravedlivo tozhdestvo S02 S12 S22 S32 displaystyle S 0 2 S 1 2 S 2 2 S 3 2 I v etom predstavlenii dlya opisaniya polyarizacii ploskoj monohromaticheskoj volny dostatochno znat tri parametra za isklyucheniem togo chto ne budet izvesten znak vychislyaemogo S1 displaystyle S 1 S2 displaystyle S 2 ili S3 displaystyle S 3 Primechanie sluchaj chastichnoj polyarizacii s S02 gt S12 S22 S32 displaystyle S 0 2 gt S 1 2 S 2 2 S 3 2 zdes ne rassmatrivaetsya Esli ispolzovat vspomogatelnye ugly ugol elliptichnosti ellipsa polyarizacii x displaystyle chi opredelyaemyj vyrazheniem tg x Eb Ea displaystyle mathrm tg chi pm E b E a v radiofizike znak displaystyle sootvetstvuet levoj a displaystyle pravoj polyarizacii v optike naoborot i azimut ellipsa polyarizacii ps displaystyle psi to mozhno poluchit sleduyushie vyrazheniya dlya parametrov Stoksa S1 S0cos 2x cos 2ps displaystyle S 1 S 0 cos 2 chi cos 2 psi S2 S0cos 2x sin 2ps displaystyle S 2 S 0 cos 2 chi sin 2 psi S3 S0sin 2x displaystyle S 3 S 0 sin 2 chi Na osnove etih formul mozhno harakterizovat polyarizaciyu svetovoj volny naglyadnym geometricheskim sposobom Pri etom parametry Stoksa S1 displaystyle S 1 S2 displaystyle S 2 S3 displaystyle S 3 interpretiruyutsya kak dekartovy koordinaty tochki lezhashej na poverhnosti sfery radiusa S0 displaystyle S 0 Ugly 2x displaystyle 2 chi i 2ps displaystyle 2 psi imeyut smysl sfericheskih uglovyh koordinat etoj tochki Takoe geometricheskoe predstavlenie predlozhil Puankare utochnit poetomu eta sfera nazyvaetsya sferoj Puankare V matematike etoj modeli sootvetstvuet sfera Rimana v drugih razdelah fiziki sfera Bloha Naryadu s S1 displaystyle S 1 S2 displaystyle S 2 S3 displaystyle S 3 ispolzuyut takzhe normirovannye parametry Stoksa s1 S1 S0 displaystyle s 1 S 1 S 0 s2 S2 S0 displaystyle s 2 S 2 S 0 s3 S3 S0 displaystyle s 3 S 3 S 0 Dlya polyarizovannogo sveta s12 s22 s32 1 displaystyle s 1 2 s 2 2 s 3 2 1 s i p polyarizacii voln Podrobnee smotrite Formuly Frenelya V optike i elektrodinamike s polyarizovannaya volna sravnite nem senkrecht perpendikulyarnyj imeet vektor elektricheskogo polya E perpendikulyarnyj ploskosti padeniya s polyarizovannuyu volnu takzhe nazyvayut s polyarizovannoj sagittalno polyarizovannoj volnoj E tipa TE volnoj Transverse Electric p polyarizovannaya volna sravnite lat parallel parallelnyj imeet vektor elektricheskogo polya E parallelnyj ploskosti padeniya p polyarizovannuyu volnu takzhe nazyvayut p polyarizovannoj polyarizovannoj v ploskosti padeniya volnoj H tipa TM volnoj Transverse Magnetic Terminy TM volna i TE volna v rabotah ryada avtorov menyayutsya mestami Delo v tom chto klassicheski ploskaya granica predpolagaet odnorodnost struktury v dvuh napravleniyah V etom sluchae opredelyayut ploskost padeniya i perpendikulyarnost napryazhyonnostej po otnosheniyu k nej Razdelenie elektromagnitnogo polya na dva nesvyazannyh resheniya vozmozhno v bolee obshem sluchae struktury odnorodnoj v odnom napravlenii V etom sluchae udobno opredelyat perpendikulyarnost napryazhyonnostej po otnosheniyu k napravleniyu odnorodnosti Rasprostranenie poslednego opredeleniya na chastnyj klassicheskij sluchaj privodit k tomu chto napryazhyonnost perpendikulyarnaya k napravleniyu odnorodnosti okazyvaetsya v ploskosti padeniya Otmechaetsya chto v sluchae metallicheskoj poverhnosti sushestvenny tolko volny s elektricheskoj napryazhyonnostyu perpendikulyarnoj k granice metalla Takie volny takzhe udobnee nazyvat TE volnami Terminy TM i TE svyazany takzhe s oboznacheniem poperechnyh mod v lazernom rezonatore ili volnovode V sejsmologii p volna ot angl primary pervichnyj prodolnaya volna prihodyashaya ot epicentra zemletryaseniya pervoj s volna ot angl secondary vtorichnyj poperechnaya volna shear wave imeyushaya menshuyu skorost rasprostraneniya chem prodolnaya i poetomu prihodyashaya ot epicentra pozdnee Prakticheskoe znachenieLevoe izobrazhenie snyato bez filtra pravoe cherez polyarizacionnyj filtr Skorost rasprostraneniya volny mozhet zaviset ot eyo polyarizacii Dve volny linejno polyarizovannye pod pryamym uglom drug k drugu ne interferiruyut Chashe vsego eto yavlenie ispolzuetsya dlya sozdaniya razlichnyh opticheskih effektov a takzhe v 3D kinematografe tehnologiya IMAX gde polyarizaciya ispolzuetsya dlya razdeleniya izobrazhenij prednaznachennyh pravomu i levomu glazu Krugovaya polyarizaciya primenyaetsya v antennah kosmicheskih linij svyazi tak kak dlya priyoma signala ne vazhno polozhenie ploskosti polyarizacii peredayushej i priyomnoj antenn To est vrashenie kosmicheskogo apparata ne povliyaet na vozmozhnost svyazi s nim Napravlenie vrasheniya krugovoj polyarizacii kosmicheskoj priemoperedayushej antenny dolzhno sovpadat s napravleniem vrasheniya nazemnoj priyomoperedayushej antenny rabotayushej s kosmicheskoj To zhe samoe s antennami linejnoj polyarizacii V kosmicheskoj svyazi ispolzuetsya polyarizacionnaya razvyazka to est na odnoj chastote rabotayut antenny protivopolozhnyh napravlenij vrasheniya polyarizacii ili ortogonalnye s linejnoj polyarizaciej Antennu krugovoj polyarizacii vypolnit slozhnee chem antennu linejnoj polyarizacii dlya etogo nuzhen polyarizator Antennu s polyarizaciej pravogo napravleniya vrasheniya legko peredelat v levogo napravleniya vrasheniya Dlya etogo nuzhno povernut na 90 gradusov otnositelno osi vrasheniya eyo polyarizator Voobshe krugovaya polyarizaciya vesh teoreticheskaya Na praktike govoryat ob antennah ellipticheskoj polyarizacii s levym ili pravym napravleniem vrasheniya Krugovaya polyarizaciya sveta ispolzuetsya takzhe v tehnologiyah stereokinematografa RealD i Eti tehnologii podobny IMAX s toj raznicej chto krugovaya polyarizaciya vmesto linejnoj pozvolyaet sohranyat stereoeffekt i izbegat dvoeniya izobrazheniya pri nebolshih bokovyh naklonah golovy Polyarizaciya voln nahodit primenenie v polyarizacionnoj golografii Polyarizaciya chasticAnalogichnyj effekt nablyudaetsya pri kvantovomehanicheskom rassmotrenii puchka chastic obladayushih spinom Sostoyanie otdelnoj chasticy v etom sluchae voobshe govorya ne yavlyaetsya chistym i dolzhno opisyvatsya sootvetstvuyushej matricej plotnosti Dlya chasticy so spinom skazhem elektrona eto ermitova matrica 2 2 rba displaystyle rho b a so sledom 1 rab rab r ba displaystyle rho ab rho ab dagger bar rho ba trrba 1 displaystyle mathrm tr rho b a 1 V obshem sluchae ona imeet vid rba 12 dba 2s bas displaystyle rho b a 1 over 2 delta b a 2 hat sigma b a bar s Zdes s sx sy sz displaystyle hat sigma sigma x sigma y sigma z vektor sostavlennyj iz matric Pauli a s displaystyle bar s vektor srednego spina chasticy Velichina r 2 s 2sx2 sy2 sz2 displaystyle rho 2 bar s 2 sqrt s x 2 s y 2 s z 2 nazyvaetsya stepenyu polyarizacii chasticy Eto veshestvennoe chislo 0 lt r lt 1 displaystyle 0 lt rho lt 1 Znachenie r 1 displaystyle rho 1 sootvetstvuet polnostyu polyarizovannomu puchku chastic pri etom rba psa psb displaystyle rho b a psi a otimes psi b dagger gde ps displaystyle psi vektor sostoyaniya chasticy Fakticheski polnostyu polyarizovannye chasticy mozhno polnostyu opisat vektorom sostoyaniya Sm takzhePolyarizator Dvojnoe lucheprelomlenie Morskaya radiopolyarimetriya Effekt Umova Matrica MyulleraPrimechaniyaVolny statya iz Bolshoj sovetskoj enciklopedii MEMBRANA Mirovye novosti Uchyonye otkryli novuyu formu zritelnogo vospriyatiya neopr Data obrasheniya 18 marta 2011 Arhivirovano 31 iyulya 2010 goda H G Jerrapd Transmission of Light through Birefringent and Optically Active Media the Poincare Sphere angl angl journal 1954 Vol 44 no 8 P 634 640 Ahmanov S A Nikitin S Yu Fizicheskaya optika neopr MGU Nauka 2004 S 654 Arhivirovano 19 sentyabrya 2015 goda Arhivirovannaya kopiya neopr Data obrasheniya 2 fevralya 2012 Arhivirovano 19 sentyabrya 2015 goda str 36 Znak displaystyle sootvetstvuet levomu vintu v prostranstve pri etom vo vremeni proishodit vrashenie po chasovoj strelke esli smotret vdol volny Born 1973 p 77 Fejnman 1965 24 7 Allen Taflove and Susan C Hagness Computational Electrodynamics The Finite Difference Time Domain Method 3rd ed angl angl 2005 ISBN 1 58053 832 0 Arhivirovano 5 fevralya 2012 goda Section 3 3 Reduction to two dimentions p 54 56 Jean Michel Lourtioz Henri Benisty Vincent Berger Jean Michel Gerard Daniel Maystre Alexei Tchelnokov Photonic crystals towards nanoscale photonic devices Springer Berlin 2008 Section 2 1 1 p 67 ISBN 978 3 540 78346 6 Kakichashvili 1989 LiteraturaBorn M Volf E Osnovy optiki Izd 2 e M Nauka 1973 720 s Zharov A A Smirnov A I Polyarizaciya voln Fizicheskaya enciklopediya Gl red A M Prohorov M Bolshaya Rossijskaya enciklopediya 1994 S 65 704 s 40 000 ekz ISBN 5 85270 087 8 Fejnman R Lejton R Sends M Elektrodinamika Fejnmanovskie lekcii po fizike M Mir 1965 T 6 Kakichashvili Sh D Polyarizacionnaya golografiya otv red Yu N Denisyuk L Nauka 1989 141 s Ssylki






