Агнешка Болеславовна
Агнешка (пол. Agnieszka; род. 1137 — умерла после 1182 года) — дочь польского князя Болеслава Кривоустого, жена князя Мстислава Изяславича. Мать Романа Галицкого, Всеволода Белзского, Владимира Брестского. Бабушка Данилы Романовича.
| Агнешка Болеславовна | |
|---|---|
| пол. Agnieszka Bolesławówna | |
![]() Миниатюра из Радзивилловской летописи. Взятие Киева Андреем Боголюбским. На миниатюре, в частности, изображено пленение жены киевского князя Мстислава Изяславича, Агнешки Болеславовны | |
Княгиня переяславская | |
| 1149 — 1149 1151 — 1154 | |
Княгиня луцкая | |
| 1154 — 1157 | |
Княгиня волынская | |
| с 1157 — 1159 апрель 1159 — 1167 | |
Великая княгиня Киевская | |
| с 1159 — апрель 1159 1167 — 1169 март 1170 — апрель 1170 | |
| Рождение | 1137 |
| Смерть | не ранее 1182 |
| Род | Пясты |
| Отец | Болеслав III Кривоустый |
| Мать | Саломея фон Берг |
| Супруг | Мстислав Изяславич |
| Дети | Роман Всеволод Святослав (возможно) Владимир |
Рождение
Агнешка — предпоследний ребёнок и последняя дочь Болеслава Кривоустого и Саломеи Бергской. Годом её рождения считается 1137. Ортлейф, бенедиктинец из Цвифальтена, побывав в 1140 и начале 1141 года при дворе Саломеи в Ленчице, в своих донесениях упомянул что Агнешке было 3 года. Так как в 1138 году Саломея родила своего последнего ребёнка, Казимира Справедливого, то историки пришли к выводу, что её дочь Агнешка родилась годом ранее.
Происхождение её имени не совсем ясно. Самым правдоподобным считается, что она могла получить имя в честь жены своего кровного брата Владислава, Агнессы фон Бабенберг, даже невзирая на неприязнь к последней со стороны Саломеи. Также существует возможность, что имя младшей дочери, было дано в честь родной сестры отца [пол.], аббатисы монастырей в Кведлинбурге и Бад-Гандерсхайме.
Планы, связанные с Агнешкой
В 1141 году Саломея фон Берг с сыновьями созвали съезд магнатов в Ленчице, владении Саломеи, не пригласив Владислава; съезд принял решение выдать Агнешку за одного из сыновей великого князя киевского Всеволода Ольговича, чтобы вступить в союз с последним. Однако Владислав принял контрмеры, в результате которых киевский князь не только не пошёл на соглашение с «Болеславичами», но и выдал через год свою дочь Звениславу за старшего сына князя Владислава — Болеслава Долговязого.
Также обсуждалась возможность отправить Агнешку в монастырь в Цвифальтен.
Брак с Мстиславом Изяславичем
Примерно между концом 1149 и 1151 годом, Агнешка вступила в брак с Мстиславом Изяславичем. Викентий Кадлубек в своей «[пол.]» не упомянул об этом браке, однако он называл сына Мстислава двоюродным братом Казимира Справедливого, а приязнь между Романом Галицким и Лешеком Белым объяснял их родством во втором поколении. Автор Ипатьевской летописи называл вдову Романа женой брата Лешека. Из всего этого следует, что Мстислав должен был быть женат на одной из дочерей Болеслава Кривоустого, а единственная из них, подходящая на эту роль — Агнешка.
В браке родилось, как минимум, трое сыновей — Роман Галицкий, Всеволод Бельский и Владимир Брестский. Насчёт старшего сына Мстислава, Святослава, есть предположение, что он рождён вне брака.
После смерти отца, великого князя Изяслава Мстиславича, в 1154 году, Мстиславу с женой пришлось бежать от князей Изяслава Давыдовича и Юрия Долгорукого в Луцк, а на следующий год, когда Долгорукий осадил город, — в Польшу, откуда вернулся в 1156 году.
В 1167 году Мстислав стал Великим князем Киевским. Но в 1169 году, когда Андрей Боголюбский взял Киев, Мстислав удалился на Волынь, оставив семью в руках неприятелей. В марте 1170 года он вновь вернул себе Киев, но уже через месяц вынужден был бежать, так как его оставили все союзники, а в августе умер во Владимире-Волынском.
Конец жизни
Последнее упоминание об Агнешке содержится в «Хронике» Кадлубека. Из-за интриг Агнешки Святослав, не являющийся её сыном, был изгнан остальными братьями. Тогда Казимир Справедливый отправился в поход на Брест и вернул трон Святославу. [пол.] датирует этот поход 1182 годом.
Дальнейшая судьба Агнешки осталась неизвестной. Неизвестно, ни когда она умерла, ни где похоронена.
Предки
Примечания
- Новгородская первая летопись старшего извода. Дата обращения: 22 сентября 2012. Архивировано 5 ноября 2014 года.
- Ипатьевская летопись. Дата обращения: 22 сентября 2012. Архивировано 5 января 2016 года.
- O. Balzer. Genealogia Piastów. — Kraków, 1895. — S. 183.
- Связывание имени Болеславовны с именем жены её брата, является теорией С. Кантжинского. Неприязненные взаимоотношения между Агнессой фон Бабенберг и Саломеей фон Берг не лишают эту теорию смысла, так как Пястовна родилась, когда было клятвенно подтверждено Владиславом и Саломеей с сыновьями следование завещанию Болеслава. Быть может, Агнешка получила имя в знак улучшения семейных отношений. См. также: K. Jasiński. Rodowód pierwszych Piastów. — wyd. 2. — Poznań, 2004. — S. 261.
- Эту теорию выдвинул Яцек Хертель. K. Ясинский сомневался, что родная сестра Кривоустого поддерживала с семьёй брата настолько близкие контакты, чтобы называть детей в её честь. См. в: K. Jasiński. Rodowód pierwszych Piastów. — wyd. 2. — Poznań, 2004. — S. 261.
- Р. Гродецкий (см. в: R. Grodecki. Dzieje Polski do 1194 // R. Grodecki, S. Zachorowski, J. Dąbrowski, Dzieje Polski średniowiecznej. — Kraków, 1926. — S. 161–162.), выдвинул предположение, что в Ленчице обсуждалась также судьба старшей сестры Агнешки, Юдиты.
- Не известно, который из сыновей Всеволода должен был стать супругом Агнешки. Наиболее правдоподобно что это мог быть Святослав (в 1140 и 1142 упомянутый как взрослый) или Ярослав (на три года младше Болеславовны). Возможно им должен был стать другой, неизвестный сын Всеволода (O. Balzer. Genealogia Piastów. — Kraków, 1895. — S. 181.); надо также учесть, что в донесениях Ортлейфа титулом „Rex Ruzzie” мог обозначаться вовсе и не киевский князь. M. Кордуба предположил, что Ортлейф таким же титулом именовал и пшемысльского князя Володаря. См. в: M. Korduba. Agnieszka // Polski Słownik Biograficzny / W. Konopczyński (red.). — Kraków, 1935. — S. 31..
- R. Grodecki. Dzieje Polski do 1194 // R. Grodecki, S. Zachorowski, J. Dąbrowski, Dzieje Polski średniowiecznej. — Kraków, 1926. — S. 161–162.).
- O. Balzer. Genealogia Piastów. — Kraków, 1895. — S. 183., утверждает что брак был заключён только по достижении Агнешкой 13-летнего возраста, в 1151 году. K. Jasiński. Rodowód pierwszych Piastów. — wyd. 2. — Poznań, 2004. — S. 262–263. указал на ошибку Бальцера, обратив внимание в том числе и на подтвержденную дату рождения сына Романа.
- O. Balzer. Genealogia Piastów. — Kraków, 1895. — S. 181–183.
- Теория Володарского о рождении Святослава в браке Мстислава и Агнешки была оспорена, в том числе и по медицинским показателям (Агнешке не было ещё и 13 лет). См. в: K. Jasiński. Rodowód pierwszych Piastów. — wyd. 2. — Poznań, 2004. — S. 263.. Также в книге D. Dąbrowski. Rodowód Romanowiczów książąt halicko-wołyńskich. — Poznań – Wrocław, 2002. — S. 23–24. подробно исследуется происхождение Святослава. В последней работе на стр. 43 приводятся научные исследования на эту тему.
- Mistrz Wincenty (tzw. Kadłubek). Kronika polska, ks. IV, rozdz. 14 / przekł. i oprac. B. Kürbis. — Wrocław – Warszawa – Kraków, 1992. — 214–215 с.. С конца XIX века исследователи сомневаются в достоверности этого сообщения хроники. См.: K. Górski. Stosunki Kazimierza Sprawiedliwego z Rusią. — Lwów, 1875.; A. Wilkiewicz-Wawrzyńczykowa. Ze studiów nad polityką polską na Rusi na przełomie XII i XIII wieku (пол.) // B. Wilanowski, S. Zajączkowski (red.), «Ateneum Wileńskie. Czasopismo naukowe, poświęcone badaniom przeszłości ziem Wielkiego X. Litewskiego». — Wilno: Wydawnictwo Wydziału III Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie, 1937. — Nr 12. — S. 1-35.
Литература
Источник
- Wincenty Kadłubek. [пол.]. — Ks. IV. — Rozdz. 14, przekł. i oprac. Brygida Kürbis, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. — Wroclaw — Warszawa — Kraków 1992. — S. 214—215. — ISBN 83-04-03686-X.
Основные труды по теме:
- Освальд Мариан Бальцер. Genealogia Piastów. — Kraków: Akademia Umiejętności, 1895. — S. 180–183.
- Dąbrowski D. Genealogia Mścisławowiczów. — Kraków: Wydawnictwo Avalon, 2008. — S. 216–228. — ISBN 978-83-60448-55-7.
- Dąbrowski D. Rodowód Romanowiczów książąt halicko-wołyńskich. — Poznań – Wroclaw: Wydawnictwo Historyczne, 2002. — S. 23–24. — ISBN 83-913563-8-8.
- Kazimierz Jasiński. Rodowód pierwszych Piastów. — wyd. 2. — Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2004. — S. 261–264. — ISBN 83-7063-409-5.
- Miron Korduba. Agnieszka // Польский биографический словарь / Владислав Конопчинский (red.). — Kraków: Польская академия знаний, 1935. — S. 30–31.
- Andrzej Marzec. Agnieszka // Piastowie. Leksykon biograficzny / Krzysztof Ożóg, Stanisław Szczur (red.). — Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1999. — S. 99–101. — ISBN 83-08-02829-2.
Дополнительные труды:
- Karol Górski. Stosunki Kazimierza Sprawiedliwego z Rusią. — Lwów: Gubrynowicz i Schmidt, 1875.
- Roman Grodecki. Dzieje Polski do 1194 // R. Grodecki, Stanisław Zachorowski, Jan Dąbrowski, Dzieje Polski średniowiecznej / Bolesław Wilanowski, Stanisław Franciszek Zajączkowski (red.). — Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza, 1937. — S. 161–162.
- Labuda G. Zaginiona kronika z pierwszej połowy XIII wieku w Rocznikach Królestwa Polskiego Jana Długosza. Próba rekonstrukcji // Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań. — 1983. — S. 21–22. — ISSN 0554-8217.
- Alina Wilkiewicz-Wawrzyńczykowa. Ze studiów nad polityką polską na Rusi na przełomie XII i XIII wieku // Ateneum Wileńskie. Czasopismo naukowe, poświęcone badaniom przeszłości ziem Wielkiego X. Litewskiego, nr 12 / Bolesław Wilanowski, Stanisław Franciszek Zajączkowski (red.). — Wilno: Wydawnictwo Wydziału III Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie, 1937. — S. 1–35.
- Jerzy Lesław Wyrozumski. Dzieje Polski piastowskiej. — Kraków: Oficyna Wydawnicza FOGRA, 1999. — S. 142. — ISBN 83-85719-35-0.
Эта статья входит в число добротных статей русскоязычного раздела Википедии. |
Википедия, чтение, книга, библиотека, поиск, нажмите, истории, книги, статьи, wikipedia, учить, информация, история, скачать, скачать бесплатно, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, картинка, музыка, песня, фильм, игра, игры, мобильный, телефон, Android, iOS, apple, мобильный телефон, Samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ПК, web, Сеть, компьютер, Информация о Агнешка Болеславовна, Что такое Агнешка Болеславовна? Что означает Агнешка Болеславовна?
Agneshka pol Agnieszka rod 1137 umerla posle 1182 goda doch polskogo knyazya Boleslava Krivoustogo zhena knyazya Mstislava Izyaslavicha Mat Romana Galickogo Vsevoloda Belzskogo Vladimira Brestskogo Babushka Danily Romanovicha Agneshka Boleslavovnapol Agnieszka BoleslawownaMiniatyura iz Radzivillovskoj letopisi Vzyatie Kieva Andreem Bogolyubskim Na miniatyure v chastnosti izobrazheno plenenie zheny kievskogo knyazya Mstislava Izyaslavicha Agneshki BoleslavovnyKnyaginya pereyaslavskaya1149 1149 1151 1154Knyaginya luckaya1154 1157Knyaginya volynskayas 1157 1159 aprel 1159 1167Velikaya knyaginya Kievskayas 1159 aprel 1159 1167 1169 mart 1170 aprel 1170Rozhdenie 1137Smert ne ranee 1182Rod PyastyOtec Boleslav III KrivoustyjMat Salomeya fon BergSuprug Mstislav IzyaslavichDeti Roman Vsevolod Svyatoslav vozmozhno Vladimir Mediafajly na VikiskladeRozhdenieAgneshka predposlednij rebyonok i poslednyaya doch Boleslava Krivoustogo i Salomei Bergskoj Godom eyo rozhdeniya schitaetsya 1137 Ortlejf benediktinec iz Cvifaltena pobyvav v 1140 i nachale 1141 goda pri dvore Salomei v Lenchice v svoih doneseniyah upomyanul chto Agneshke bylo 3 goda Tak kak v 1138 godu Salomeya rodila svoego poslednego rebyonka Kazimira Spravedlivogo to istoriki prishli k vyvodu chto eyo doch Agneshka rodilas godom ranee Proishozhdenie eyo imeni ne sovsem yasno Samym pravdopodobnym schitaetsya chto ona mogla poluchit imya v chest zheny svoego krovnogo brata Vladislava Agnessy fon Babenberg dazhe nevziraya na nepriyazn k poslednej so storony Salomei Takzhe sushestvuet vozmozhnost chto imya mladshej docheri bylo dano v chest rodnoj sestry otca pol abbatisy monastyrej v Kvedlinburge i Bad Gandershajme Plany svyazannye s AgneshkojV 1141 godu Salomeya fon Berg s synovyami sozvali sezd magnatov v Lenchice vladenii Salomei ne priglasiv Vladislava sezd prinyal reshenie vydat Agneshku za odnogo iz synovej velikogo knyazya kievskogo Vsevoloda Olgovicha chtoby vstupit v soyuz s poslednim Odnako Vladislav prinyal kontrmery v rezultate kotoryh kievskij knyaz ne tolko ne poshyol na soglashenie s Boleslavichami no i vydal cherez god svoyu doch Zvenislavu za starshego syna knyazya Vladislava Boleslava Dolgovyazogo Takzhe obsuzhdalas vozmozhnost otpravit Agneshku v monastyr v Cvifalten Brak s Mstislavom IzyaslavichemPrimerno mezhdu koncom 1149 i 1151 godom Agneshka vstupila v brak s Mstislavom Izyaslavichem Vikentij Kadlubek v svoej pol ne upomyanul ob etom brake odnako on nazyval syna Mstislava dvoyurodnym bratom Kazimira Spravedlivogo a priyazn mezhdu Romanom Galickim i Leshekom Belym obyasnyal ih rodstvom vo vtorom pokolenii Avtor Ipatevskoj letopisi nazyval vdovu Romana zhenoj brata Lesheka Iz vsego etogo sleduet chto Mstislav dolzhen byl byt zhenat na odnoj iz docherej Boleslava Krivoustogo a edinstvennaya iz nih podhodyashaya na etu rol Agneshka V brake rodilos kak minimum troe synovej Roman Galickij Vsevolod Belskij i Vladimir Brestskij Naschyot starshego syna Mstislava Svyatoslava est predpolozhenie chto on rozhdyon vne braka Posle smerti otca velikogo knyazya Izyaslava Mstislavicha v 1154 godu Mstislavu s zhenoj prishlos bezhat ot knyazej Izyaslava Davydovicha i Yuriya Dolgorukogo v Luck a na sleduyushij god kogda Dolgorukij osadil gorod v Polshu otkuda vernulsya v 1156 godu V 1167 godu Mstislav stal Velikim knyazem Kievskim No v 1169 godu kogda Andrej Bogolyubskij vzyal Kiev Mstislav udalilsya na Volyn ostaviv semyu v rukah nepriyatelej V marte 1170 goda on vnov vernul sebe Kiev no uzhe cherez mesyac vynuzhden byl bezhat tak kak ego ostavili vse soyuzniki a v avguste umer vo Vladimire Volynskom Konec zhizniPoslednee upominanie ob Agneshke soderzhitsya v Hronike Kadlubeka Iz za intrig Agneshki Svyatoslav ne yavlyayushijsya eyo synom byl izgnan ostalnymi bratyami Togda Kazimir Spravedlivyj otpravilsya v pohod na Brest i vernul tron Svyatoslavu pol datiruet etot pohod 1182 godom Dalnejshaya sudba Agneshki ostalas neizvestnoj Neizvestno ni kogda ona umerla ni gde pohoronena PredkiPrimechaniyaNovgorodskaya pervaya letopis starshego izvoda neopr Data obrasheniya 22 sentyabrya 2012 Arhivirovano 5 noyabrya 2014 goda Ipatevskaya letopis neopr Data obrasheniya 22 sentyabrya 2012 Arhivirovano 5 yanvarya 2016 goda O Balzer Genealogia Piastow Krakow 1895 S 183 Svyazyvanie imeni Boleslavovny s imenem zheny eyo brata yavlyaetsya teoriej S Kantzhinskogo Nepriyaznennye vzaimootnosheniya mezhdu Agnessoj fon Babenberg i Salomeej fon Berg ne lishayut etu teoriyu smysla tak kak Pyastovna rodilas kogda bylo klyatvenno podtverzhdeno Vladislavom i Salomeej s synovyami sledovanie zaveshaniyu Boleslava Byt mozhet Agneshka poluchila imya v znak uluchsheniya semejnyh otnoshenij Sm takzhe K Jasinski Rodowod pierwszych Piastow wyd 2 Poznan 2004 S 261 Etu teoriyu vydvinul Yacek Hertel K Yasinskij somnevalsya chto rodnaya sestra Krivoustogo podderzhivala s semyoj brata nastolko blizkie kontakty chtoby nazyvat detej v eyo chest Sm v K Jasinski Rodowod pierwszych Piastow wyd 2 Poznan 2004 S 261 R Grodeckij sm v R Grodecki Dzieje Polski do 1194 R Grodecki S Zachorowski J Dabrowski Dzieje Polski sredniowiecznej Krakow 1926 S 161 162 vydvinul predpolozhenie chto v Lenchice obsuzhdalas takzhe sudba starshej sestry Agneshki Yudity Ne izvestno kotoryj iz synovej Vsevoloda dolzhen byl stat suprugom Agneshki Naibolee pravdopodobno chto eto mog byt Svyatoslav v 1140 i 1142 upomyanutyj kak vzroslyj ili Yaroslav na tri goda mladshe Boleslavovny Vozmozhno im dolzhen byl stat drugoj neizvestnyj syn Vsevoloda O Balzer Genealogia Piastow Krakow 1895 S 181 nado takzhe uchest chto v doneseniyah Ortlejfa titulom Rex Ruzzie mog oboznachatsya vovse i ne kievskij knyaz M Korduba predpolozhil chto Ortlejf takim zhe titulom imenoval i pshemyslskogo knyazya Volodarya Sm v M Korduba Agnieszka Polski Slownik Biograficzny W Konopczynski red Krakow 1935 S 31 R Grodecki Dzieje Polski do 1194 R Grodecki S Zachorowski J Dabrowski Dzieje Polski sredniowiecznej Krakow 1926 S 161 162 O Balzer Genealogia Piastow Krakow 1895 S 183 utverzhdaet chto brak byl zaklyuchyon tolko po dostizhenii Agneshkoj 13 letnego vozrasta v 1151 godu K Jasinski Rodowod pierwszych Piastow wyd 2 Poznan 2004 S 262 263 ukazal na oshibku Balcera obrativ vnimanie v tom chisle i na podtverzhdennuyu datu rozhdeniya syna Romana O Balzer Genealogia Piastow Krakow 1895 S 181 183 Teoriya Volodarskogo o rozhdenii Svyatoslava v brake Mstislava i Agneshki byla osporena v tom chisle i po medicinskim pokazatelyam Agneshke ne bylo eshyo i 13 let Sm v K Jasinski Rodowod pierwszych Piastow wyd 2 Poznan 2004 S 263 Takzhe v knige D Dabrowski Rodowod Romanowiczow ksiazat halicko wolynskich Poznan Wroclaw 2002 S 23 24 podrobno issleduetsya proishozhdenie Svyatoslava V poslednej rabote na str 43 privodyatsya nauchnye issledovaniya na etu temu Mistrz Wincenty tzw Kadlubek Kronika polska ks IV rozdz 14 przekl i oprac B Kurbis Wroclaw Warszawa Krakow 1992 214 215 s S konca XIX veka issledovateli somnevayutsya v dostovernosti etogo soobsheniya hroniki Sm K Gorski Stosunki Kazimierza Sprawiedliwego z Rusia Lwow 1875 A Wilkiewicz Wawrzynczykowa Ze studiow nad polityka polska na Rusi na przelomie XII i XIII wieku pol B Wilanowski S Zajaczkowski red Ateneum Wilenskie Czasopismo naukowe poswiecone badaniom przeszlosci ziem Wielkiego X Litewskiego Wilno Wydawnictwo Wydzialu III Towarzystwa Przyjaciol Nauk w Wilnie 1937 Nr 12 S 1 35 LiteraturaIstochnik Wincenty Kadlubek pol Ks IV Rozdz 14 przekl i oprac Brygida Kurbis Zaklad Narodowy im Ossolinskich Wroclaw Warszawa Krakow 1992 S 214 215 ISBN 83 04 03686 X Osnovnye trudy po teme Osvald Marian Balcer Genealogia Piastow Krakow Akademia Umiejetnosci 1895 S 180 183 Dabrowski D Genealogia Mscislawowiczow Krakow Wydawnictwo Avalon 2008 S 216 228 ISBN 978 83 60448 55 7 Dabrowski D Rodowod Romanowiczow ksiazat halicko wolynskich Poznan Wroclaw Wydawnictwo Historyczne 2002 S 23 24 ISBN 83 913563 8 8 Kazimierz Jasinski Rodowod pierwszych Piastow wyd 2 Poznan Wydawnictwo Poznanskiego Towarzystwa Przyjaciol Nauk 2004 S 261 264 ISBN 83 7063 409 5 Miron Korduba Agnieszka Polskij biograficheskij slovar Vladislav Konopchinskij red Krakow Polskaya akademiya znanij 1935 S 30 31 Andrzej Marzec Agnieszka Piastowie Leksykon biograficzny Krzysztof Ozog Stanislaw Szczur red Krakow Wydawnictwo Literackie 1999 S 99 101 ISBN 83 08 02829 2 Dopolnitelnye trudy Karol Gorski Stosunki Kazimierza Sprawiedliwego z Rusia Lwow Gubrynowicz i Schmidt 1875 Roman Grodecki Dzieje Polski do 1194 R Grodecki Stanislaw Zachorowski Jan Dabrowski Dzieje Polski sredniowiecznej Boleslaw Wilanowski Stanislaw Franciszek Zajaczkowski red Krakow Krakowska Spolka Wydawnicza 1937 S 161 162 Labuda G Zaginiona kronika z pierwszej polowy XIII wieku w Rocznikach Krolestwa Polskiego Jana Dlugosza Proba rekonstrukcji Wydawnictwo Naukowe UAM Poznan 1983 S 21 22 ISSN 0554 8217 Alina Wilkiewicz Wawrzynczykowa Ze studiow nad polityka polska na Rusi na przelomie XII i XIII wieku Ateneum Wilenskie Czasopismo naukowe poswiecone badaniom przeszlosci ziem Wielkiego X Litewskiego nr 12 Boleslaw Wilanowski Stanislaw Franciszek Zajaczkowski red Wilno Wydawnictwo Wydzialu III Towarzystwa Przyjaciol Nauk w Wilnie 1937 S 1 35 Jerzy Leslaw Wyrozumski Dzieje Polski piastowskiej Krakow Oficyna Wydawnicza FOGRA 1999 S 142 ISBN 83 85719 35 0 Eta statya vhodit v chislo dobrotnyh statej russkoyazychnogo razdela Vikipedii

